Onder die talle vrae waarmee jy in hierdie onsekere situasie moet worstel, is die kwessie van jou pensioengeld. Jy het maandeliks tot jou maatskappy se aftreeplan bygedra en die geld is namens jou belê. Maar wat gaan nou met jou neseier gebeur?

Ons kyk wat jy kan doen en hoe die meeste werkgewers die kwessie in die lig van COVID-19 se terugslae hanteer.

1. AS JOU WERKGEWER NAMENS JOU IN UITTREEANNUÏTEITE BELÊ

As jy deur jou werkgewer tot ’n uittreeannuïteit (UA) behoort, maak jou werkgewer gewoonlik die bydrae namens jou aan die UA.

Die spaargeld is egter in jou naam. Jou belegging kan dus voortgaan ongeag die status van jou werkgewer, verduidelik Saleem Sonday van die beleggingsgroep Allan Gray.

Doen dít

As jou werkgewer die bydrae staak, kan jy self ’n debietorder reël om die UA-paaiemente oor te neem sodat die belegging voortgaan. Kry die UA se beleggings­inligting van jou werkgewer en vra die beleggingsmaatskappy se hulp.

Of jy kan ’n onafhanklike finansiële beplanner eenmalig betaal om dit te hanteer. Jy kan ook die beleggingsmaatskappy vra of jy die UA-premiebetalings tydelik kan staak tot jou kontantsituasie verbeter. Jy sal nie die belegging verloor nie.

Wees versigtig om nie die UA opbetaald te maak nie, want in die geval van sogenaamde “ouer-­generasie”-UA-polisse kan jy dalk ’n boete betaal. Die rede is dat raad- en opstelkoste gedurende die polis se leeftyd verhaal word. Dit geld nie vir die “nuwe generasie” UA’s wat die afgelope 20 jaar verkoop word nie.

Onthou

Al maak jy die UA opbetaald of staak die premies tydelik, kan jy nie geld onttrek nie. Dis eers beskikbaar wanneer jy aftree.

Wenk
  • Die belasting op onttrekkings uit aftreegeld is baie hoog. Sou jy ’n deel onttrek, gaan ’n baie groot deel van die onttrekking by die belastinggaarder eindig.
  • Kyk op sars.gov.za vir die belastingkoerse wat geld. Boonop verloor jy groei op die belegging.
  • Jy moet baie seker wees jou onttrekking is regtig nodig.
  • Raadpleeg ’n finansiële beplanner of rekenmeester.

2. VIR LEDE VAN PENSIOEN- EN VOORSORGFONDSE

As jou maatskappy tot ’n sambreelpensioen of -voorsorgfonds behoort, is jou belegging beskerm. Met sambreelfondse dra verskillende maatskappye by tot een pensioen- of voorsorgfonds. Die fonds het standaardreëls vir alle maat­skappye en word onafhanklik van jou werkgewer bestuur.

Al is jou werk se aftreefonds nie deel van die sambreelfonds nie, moet dit aan wetgewing voldoen. Die pensioenbydrae wat maandeliks van jou salaris afgetrek word, word deur jou werkgewer aan die fonds betaal. Jou werkgewer mag wetlik nie aan jou spaargeld in daardie fonds raak nie.

Aftreebydraes word meestal op die volgende maniere hanteer as werkgewers weens die COVID-19-pandemie nie die mas kan opkom om werknemers se salarisse of aftreebydraes te betaal nie:

As jy op onbetaalde verlof geplaas word

As jy nie ’n salaris kry nie, word daar nie van jou verwag om tot jou aftreefonds by te dra nie. Daar kan steeds fooie van jou belegging afgetrek word. Jy kan die bydrae ná ’n tydperk, byvoorbeeld drie maande, hervat. Jou werk moet alle toepaslike inligting verskaf.

As jou werkure verminder word

Jou pensioengewende salaris is gevolglik kleiner en ook jou maandelikse bydrae tot die aftreefonds. Maar dit word nie gestaak nie. (Sien kassie.)

As jou werkgewer sy deel van jou aftreegeld ophou betaal

Jou maatskappy kan aansoek doen om sý deel van jou maandelikse pensioenbydrae (byvoorbeeld R1 000) te staak. Dan sal net jou maandelikse deel (byvoorbeeld R500) betaal word. Dus sal jou totale maandelikse pensioen­bydrae nou R500 wees pleks van R1 500. As jou werkgewer dit doen, sal hulle vir jou presies moet verduidelik wat die uitwerking op jou vergoedingspakket en jou aftreebelegging sal wees.

As jou werkgewer in sakeredding geplaas word

Jy het gewoonlik drie keuses:

  • Onttrek van die geld soos jy kragtens die wet toegelaat word;
  • los die belegging in die aftreefonds sodat dit daar bly groei; of
  • plaas dit oor na ’n voorsorgfonds.

Onthou

Vra altyd eers ’n onafhank­like finansiële beplanner om na jou hele finansiële prentjie te kyk so­dat jy die beste besluit kan neem.

Hoe werk pensioengewende inkomste?

Jou pensioengewende inkomste is die deel van jou inkomste wat jou werk­gewer gebruik om jou aftreefondsbydrae te bereken.

Dit sluit gewoonlik jou vaste inkomste soos jou basiese salaris in.

Maar wisselende bedrae soos kommissie, bonusse en oortyd word nie noodwendig in ag geneem vir die berekening van jou pen­sioenbydrae nie. Dit kan verskil van maatskappy tot maatskappy.

3. WAT IS MY VERANTWOORDELIKHEID?

Gaan altyd jou aftreefonds se jaarlikse voordelestaat goed deur en maak seker jou maandelikse bydrae word inbetaal.

Aftreefondse het ook webtuistes en oproepsentrums waar jy enige tyd die inligting kan nagaan.

Onthou

Vir enige bydrae wat nie aan die fonds oorbetaal word nie, kan jou werkgewer aanspreeklik gehou word – en hy moet dit met rente terugbetaal.