Wat gebeur as jy ’n testament wil opstel of een wil verander, maar dit nie meer kan onderteken nie? Mits aan alle wetlike vereistes voldoen word, kan iemand anders die testament onderteken namens die mens wat nie fisiek in staat is nie.

Ons het met Louis van Vuren, uitvoerende hoof van die Fidusiêre Instituut van Suid-Afrika (Fisa), gesels. Hy verduidelik wat die wet vereis en wie almal teenwoordig moet wees.

Die dokter se rol

Net iemand wat nog by sy volle bewussyn is, kan wettig ’n testament skep of ’n bestaande een verander. Dit beteken die mens moet weet en verstaan wat om hom aangaan en wat in die testament staan.

Om dit te kan bewys, is dit goed dat ’n dokter teenwoordig is, sê Louis. ’n Dokter kan toetse doen om te bevestig dat die individu wel by sy volle positiewe is.

Die Wet op Testamente plaas die onus om te bewys dat die erflater nie heeltemal by was nie op die mens wat dit beweer. Maar indien twyfel later ontstaan, byvoorbeeld as ander erfgename die testament in die hof bevraagteken, sal die dokter mediese bewyse kan lewer.

Dit is nie ’n wetsvereiste dat ’n dokter teenwoordig moet wees nie, maar dit kan latere probleme verhoed.

Wie kan dit opstel?

Enigiemand kan dit opstel, maar dit is belangrik dat die opsteller die ervaring en kennis het om dit reg te doen sodat aan alle wetsvereistes voldoen word, byvoorbeeld dat dit reg bewoord word sodat die erflater se wense nagekom word.

Wees versigtig vir mense wat net basiese kursusse van boedels en testamente bygewoon het en dan reken hulle is deskundiges. Hulle kan dalk onduidelike of dubbelsinnige bewoording gebruik. Dan word jou erflating nie verdeel soos jy dit wou gehad het nie.

Veranderings

Wanneer wysigings soos regstellings, byvoegings en skrappings aan ’n testament aangebring word, moet by elke wysiging geteken word deur die mens wat die erflater verteenwoordig, asook twee getuies.

Hulle moet dit in mekaar se teenwoordigheid doen. Maar dis nie nodig dat die oorspronklike getuies die wysigings teken nie. Dit kan twee nuwe getuies wees. As sulke wysigings later aangebring word, moet ’n kommissaris van ede weer teenwoordig wees om dieselfde sertifikaat as by die oorspronlike ondertekening aan te bring.

Dit is ook belangrik dat jy in jou testament bepaal dat alle vorige testamente en kodisille herroep word. Net een oorspronklike weergawe hoef onderteken te word, maar dis goed om minstens twee identiese oorspronklikes te onderteken en afsonderlik te bewaar.

Hierdie 4 mense moet by die ondertekening wees

1. Die erflater

Dit is die mens wie se testament dit is. Die erflater moet by sy volle bewussyn wees. Sy geheue hoef nie volmaak te wees nie, maar hy moet weet watter bates hy van plan is om te bemaak en aan wie én verstaan dat dit sy testament is wat opgestel word.

2. Die mens wat namens die erflater teken

Omdat die erflater nie self meer kan teken nie, kan iemand anders dit namens hom doen. Maar die erflater moet in staat wees om aan te dui dat hy dié mens kies en dat hulle onder sy opdrag teken.

Dié mens moet ook duidelik as die verteenwoordiger van die erflater aangedui word in die testament. Elke bladsy van die testament moet geteken word.

3. Twee getuies

Die vereiste is dat twee getuies die testament onderteken in mekaar, die verteenwoordiger wat namens die erflater teken en die erflater se teenwoordigheid. Die getuies teken nadat die erflater se verteenwoordiger geteken het.

Bevoegde getuies is mense van 14 jaar of ouer wat handelingsbevoeg is om in ’n hof te kan getuig. ’n Getuie mag nie ook ’n erfgenaam in die testament wees nie.

Onthou, die mens is nie ’n getuie van wat binne die testament staan nie; dus hoef hy nie die testament te lees nie. Die mens is ’n getuie dat dit die erflater se testament is en daarom teken hy of sy dit, sê Louis.

4. ’n Kommissaris van ede

Volgens wet moet ’n kommissaris van ede teenwoordig wees as iemand ’n testament namens iemand anders teken. Die kommissaris moet self ook elke bladsy onderteken, asook by wysigings, en mag nie ook ’n getuie wees nie.

Hy moet dan ’n sertifikaat op die testament aanbring en onderteken wat die volgende bevestig: dat hy oortuig is van die erflater se identiteit en dat die erflater bedoel dat die dokument wat namens hom onderteken word sy testament is.

Die betrokke wet bevat ’n voorbeeld van hoe so ’n sertifikaat moet lyk.

Belangrik!

Op die laaste bladsy moet die handtekening van die erflater en die getuies direk onder die laaste paragraaf staan, sê Louis.

Onthou dat die testament se bewoording in die middel van ’n bladsy kan eindig.

Sou die handtekeninge dan heel onder aan die bladsy wees, is ’n oop ruimte tussenin waarin dalk later iets bygevoeg kan word deur iemand wat bedrog wil pleeg.

Kry hier nog raad