Die boere, wat lede van die Maclear-boerevereniging en ander soortgelyke plaaslike verenigings in die Noordoos-Kaap is, het die vergadering belê om hul vrae en bekommernisse met die graanbedryfsleiers te uitspreek. Dit het verskeie kwessies ingesluit wat, volgens hulle, die winsgewendheid van hul graan- en oliesadeboerdery in die streek bedreig.

Mnr. John O’Mullane, voorsitter van die Maclear-boerevereniging, het vrae gehad oor Graan SA se betrokkenheid, invloed en gegewens rakende graanproduksie in die Oos-Kaap en KwaZulu-Natal. Hy het gesê liggingsdifferensiale is dalk onregverdig teenoor saaiboere in die twee provinsies en gevra of die nasionale graan- en oliesadevoorraad akkuraat aangeteken is en of die resultate betyds aan belanghebbendes in die produksie- en bemarkingsektor versprei word.

O’Mullane het inligting gevra oor die geloofwaardigheid van Graan SA en die Suid-Afrikaanse Graaninligtingsdiens (Sagis) se navorsing en data. Hy het benadruk dat koringboere in die Noordoos-Kaap finansieel benadeel word deur die afskaffing van die B4- en Nut-graad.

Mnr. Peter Cloete, adjunkpresident van Agri Oos-Kaap, het briewe van ander boereverenigings voorgelees waarin hulle sê hulle is nie geraadpleeg oor die afskaffing van die B4- en Nut-koringgraad nie, en dat die liggingsdifferensiale onregverdig teenoor hul lede is.

Mnr. Richard Krige, Wes-Kaapse graanboer en ondervoorsitter van Graan SA, het gesê hoewel sy bedryfsorganisasie die beste belange van al die land se graan- en oliesadeboere op die hart dra, moet Graan SA voorkeur gee aan kwessies wat sy lede raak wat vrywillige heffings betaal. Daarom het hy Noordoos-Kaapse saaiboere aangemoedig om lede van die organisasie te word deur vrywillige heffings, gegrond op elke ton van hul produksie, aan die organisasie te dra.

Mnr. Jannie de Villiers, uitvoerende hoof van Graan SA, het gesê dat lidmaatskap van sy organisasie verseker dat individuele boere betyds ingelig word oor ontwikkelinge en kwessies binne die waardekettings vir graan en oliesade. Hierdie boere kan dan deur die organisasie met ’n enkele, kollektiewe en kragtige stem op probleme reageer.

“Die nuwe koringgraderingstelsel wat die B4- en Nut-grade uitsluit, het ’n ongunstige implikasie van ongeveer R15 miljoen per jaar vir koringboere in die hoërreënvalgebiede van die Oos-Kaap en KwaZulu-Natal,” het O’Mullane gesê.

De Villiers het gesê die koringforum het besluit om die koringgraderingstelsel te wysig in reaksie op die meulenaars se eise vir koring wat geskik is om brood en ander produkte te bak.

Nog ’n rede was dat silomaatskappye met die toevoeging van die Super-graad nie ses verskillende grade koring apart wou opberg nie. As die B4- en Nut-graad verwyder word, hoef hierdie ondernemings slegs vier verskillende grade apart op te berg. Wat die bedryf kan doen, is om navorsing te begin om koringkultivars te ontwikkel wat beter geskik sal wees vir die hoërreënvalgebiede.

Dr. Raphael Karuaihe, hoof van kommoditeite by die JSE, het oor die liggingsdifferensiale gesê die JSE, Graan SA en onafhanklike navorsers ondersoek die haalbaarheid van multi-verwysingspunte vir hierdie kommoditeite.

“ ’n Bekommernis is dat as daar twee of meer verwysingspunte is wat elk sy eie kommoditeitsprys het, watter prys sal as die prys vir Suid-Afrika aanvaar word? Ons werk daaraan om billike waarde vir liggingsdifferensiale te bereik.”

Mnr. Nico Hawkins, hoofbestuurder van Sagis, het gesê die organisasie hou alle kommersiële graanlewerings en -transaksies in Suid-Afrika dop. Dit sluit in die uitvoer en invoer van hierdie kommoditeite. Sagis oudit partye wat by hierdie aflewerings en transaksies betrokke is gereeld elektronies, en ten minste een keer per jaar oudit Sagis elkeen van hierdie partye fisiek.

“Die geloofwaardigheid van Sagis se inligting is vir my van die hoogste standaard. Partye wat vals inligting verskaf, kan groot boetes kry en selfs tronk toe gaan.”