Trusts word om verskeie redes gebruik en aanbeveel tydens boere se finansiële beplanning. ’n Boer moet presies weet wie die betrokke partye tot sy trust is en wat hul rol gaan behels.

’n Trust is ’n ooreenkoms waarin eiendom wat aan een persoon (die oprigter) behoort, oorgedra of bemaak word aan ’n ander persoon of persone (die trustee/s) om deur laasgenoemde geadministreer te word volgens die bepaling van die trust tot voordeel van ’n derde party of partye (die begunstigdes).

Daar is twee soorte trusts. Die werklike verskil tussen ’n inter vivos-trust en ’n testamentêre trust is daarin geleë dat eersgenoemde gedurende die leeftyd van ’n boer opgerig word deur middel van ’n kontrak wat as ’n trustakte bekend staan. Laasgenoemde word in die boer se testament geskep en tree eers by die afsterwe van die boer in werking.

OPRIGTER/STIGTER

Die oprigter is die persoon wat die trust oprig met die samewerking van die trustees. Enige persoon met kontraktuele bevoegdheid kan ’n inter vivos-trust oprig en enige persoon wat bevoeg is om ’n testament op te stel, kan ’n testamentêre trust oprig. Die boer is normaalweg die oprigter van die trust. Die oprigter moet wettiglik afstand doen van sy eienaarskap van die trustbates.

Hereregte kan betaalbaar wees waar vaste eiendom na ’n inter vivos-trust oorgedra word. Uit die oogpunt van hereregte is dit belangrik dat die oprigter ’n familielid van die begunstigdes is om so gou moontlik die vrystelling van hereregte op die oordrag van trustbates aan die begunstigdes te kan geniet. Die Boedelbelastingwet (Wet 45 van 1955) dui aan wie as familielede beskou kan word.

TRUSTEES

Die trustees word by wyse van die trustakte of testament en die magtigingsbrief gemagtig om die trust te administreer. Die trustees moet gehoor gee aan die bepalings, pligte en magte soos vervat in die trustakte of testament. Die trustees moet ook altyd in die beste belang van die begunstigdes optree.

Verkieslik moet twee of meer trustees aangestel word. Die boer, sy/haar gade en ’n derde party, wat nie ’n familielid is nie, is gewoonlik die trustees.

BEGUNSTIGDES

Daar moet tussen inkomstebegunstigdes en kapitaalbegunstigdes onderskei word. Die inkomstebegunstigdes word volgens die trustakte of testament aangestel as die persone wat enige inkomste kan ontvang wat deur die trust gegenereer word. In ’n diskresionêre trust ontvang sodanige begunstigdes enige inkomste volgens die diskresie van die trustees. Die begunstigdes is dus slegs geregtig op inkomste as die trustees dit aan hulle toeken.

Alternatiewelik is die trustees volgens die trustakte of testament verplig om enige inkomste aan die begunstigdes oor te betaal. Dit staan bekend as ’n nie-diskresionêre trust. Die boer, sy/haar gade en kinders is gewoonlik die inkomstebegunstigdes.

’n Voorbeeld van inkomste wat aan die inkomstebegunstigdes toegeken kan word, is huurinkomste uit die verhuring van ’n plaas. Die kapitaalbegunstigdes is die persone wat op die datum, soos in die trustakte of testament bepaal, geregtig is om die kapitaal van die trust te ontvang. Die boer, sy/haar gade en kinders is gewoonlik die kapitaalbegunstigdes.

GEVOLGTREKKING

Die vraag ontstaan dikwels of een persoon die oprigter, ’n trustee én ’n begunstigde van ’n trust mag wees. Die antwoord hierop is ja. Die boer kan al die bogenoemde partye wees.

Dit is egter belangrik dat die boer nie die enigste trustee en begunstigde van die trust is nie en dat ander persone, waaronder ’n onafhanklike trustee, ook as trustees aangestel word. Ander persone moet ook as begunstigdes benoem word om te verseker dat daar ’n skeiding tussen beheer en eienaarskap plaasvind.

Dit is belangrik dat ’n boer bewus is van wie die betrokke partye tot ’n trust is en watter rol hulle gaan speel voordat enige besluite geneem word oor wie die betrokke partye gaan wees. 

Mnr. CJ le Roux is ’n spesialis-regsadviseur by Old Mutual Makelaarsdienste.