Die totale waardeketting van die lewendehawebedryf moet sy belange deur selfregulering beskerm.

Mnr. Francois Knowles, registrateur van die landbouproduk-agenteraad (Apac), sê die bedryf moet self die verantwoordelikheid nakom ten opsigte van die inwerkingstelling van die biosekerheidsmaatreëls, soos afgekondig op 13 November 2020 en wat op 1 Julie 2021 van krag word.

Knowles het in sy hoedanigheid as reguleerder van alle agente in die land – wat die lewendehawebedryf, uitvoer- en varsprodukte-agente insluit – aan ’n opleidingsessie in Bloemfontein deelgeneem. Die nuwe maatreëls konsentreer op die hantering van dieregesondheid tydens veilings deur lewendehawe-agente om die herhaling van die maande lange verbod op veilings ná die uitbreking van bek-en-klouseer in 2019 te voorkom.

Baie van die aspekte van die nuwe maatreëls is bestaande funksies wat reeds onder meer ingevolge die Veediefstalwet (Wet 57 van 1959) nagekom moet word. Hy sê die merk en dokumentasie ten opsigte van diere is nie nuut nie, dit word net nie behoorlik toegepas nie.

Volgens Knowles is daar ’n mate van ongemak oor die nuwe elemente van die maatreëls wat bekend gestel is weens die onsekerheid oor die toepassing daarvan.

Hy sê hy volg ’n praktiese benadering in sy gesprekke met die belanghebbendes oor die land heen om die praktyk en die teorie met mekaar te versoen. “Moenie die hantering van die maatreëls te ingewikkeld maak nie. ’n Werkbare benadering is nodig om die maatreëls te laat slaag. Daar is nie ’n ideale model van toepassing nie. Dit berus by die eienaars van elke veilingsonderneming om die proses te bestuur.”

Van dié funksies is die skep van skoon areas, asook vir kwarantyngevalle, sodat die veilingspersoneel nie siektes versprei nie. “Dit is nie ’n moeilike proses nie. Dit moet net duidelik deur die bedryf bestuur word,” sê Knowles.

Hy het die bedryf geloof vir die samewerking wat hy van onder meer die Suid-Afrikaanse Federasie vir lewendehawe-agente (Safla), die Rooivleisprodusente-organisasie (RPO), veediefstalvoorkomingsgroepe en die nasionale dieregesondheidsforum, polisie en dierebeskermingsvereniging verkry.

Mnr. Johan Vosser, voorsitter van Safla, sê die afslaers pas die voorgeskrewe regulasies en vereistes betreklik nougeset toe. Die magdom praktiese probleme daarmee kan dikwels toegeskryf word aan die laksheid van die oorspronklike vee-eienaars wat hulle teen die maatreëls verset. Dit bring dikwels mee dat veediewe skotvry daarvan afkom wanneer vee-eienaars nie hulle verantwoordelikhede nakom nie.

Volgens Vosser is die polisie se hande afgekap as gesteelde vee nie behoorlik gemerk is nie. 

apac opleiding
Opleiding vir afslaers. Van links is mnre. Nico Buys (RPO), Francois Knowles (Apac), Pieter Ferreira (Vleissentraal), me. Isabel Kruger (veediefstalvoorkomingsforum) en mnr. Dirk Odendaal (BKB). Foto: Johan Norval