Die administrateur, mnr. Mpho Nawa, en die topbestuur het ná talle versoeke van markagente en met die ondersteuning van tientalle produsente einde verlede week met mnr. Julian van der Nat, voorsitter van die Instituut vir Markagente van Suid-Afrika (IMASA) op die Tshwane-mark, vergader. 

“As die vergadering tussen verteenwoordigers van die bedryf en die stadsraad nie plaasgevind het nie, sou die mark waarskynlik ’n vinnige dood gesterf het. Die produsente sou bloot hul produkte elders geneem het, want die mark kan in die huidige toestand nie veel langer veilig sake doen nie,” sê Van der Nat. 

Op die vergadering op 24 Julie het Tshwane-administrasie beloof om aandag te gee aan al die knelpunte wat deur Imasa voorgelê is. “Ons is optimisties oor die vergadering en die ingesteldheid wat Nawa en die ander amptenare openbaar het teenoor die mark. Hulle het groter begrip vir die sake-karakter van die mark as enige van die ander amptenare met wie ons te doen gehad het,” sê Van der Nat. 

“My vermoede was dat die mark se funksionaliteit tans vergelyk word met ander instellings wat maatskaplike dienste lewer, soos ’n biblioteek of ’n polisiekantoor. Ons primêre doel met die vergadering was om aan die stadsraad te verduidelik dat ’n lekkende toilet, rotte wat op die vloere gedy, of ’n disfunksionele rypmaakkamer onder geen omstandighede geïgnoreer kan word nie. Dit is voorrangsake, nie iets wat in dieselfde poel as ander lekkende toilette of suboptimale openbare infrastruktuur van die stadsraad se onderhoudportfolio gegroepeer kan word nie.” 

Oplossing bestaan reeds 

’n Voorgestelde oplossing vir hierdie probleme is om die mark se inkomste apart te hou van die res van die munisipaliteit se inkomste, ’n markbestuur toe te vertrou met die bestuur van ’n pasgemaakte begroting vir die mark, ’n direksie aan te stel waaraan die markbestuur verslag doen en waarop die munisipaliteit verteenwoordig word, asook dat die munisipaliteit ’n huurinkomste van die mark verdien. 

Op hierdie wyse is daar iemand wat verantwoordbaar gehou kan word vir die onderhoud van die mark, terwyl die stadsraad steeds ’n goeie inkomste kan verdien. Hierdie model word reeds etlike jare lank doeltreffend in Johannesburg toegepas en Van der Nat hoop dat dit uiteindelik by die Tshwane-mark ook toegepas kan word. 

Intussen, is daar onmiddellike kwessies wat aandag moet kry. “Lekkende toilette, die rotprobleem en slaggate wat toegang tot die markinfrastruktuur belemmer, is sake wat nie langer uitgestel kan word nie. Volgens ons beraming sal al hierdie belangrike sake minder as R1 miljoen kos om reg te stel. Op die vergadering is aan ons belowe dat daar geld vir hierdie onmiddellike kwessies beskikbaar is en dat dit aandag sal geniet. Dit is ’n gunstige voorneme en ons dankbaarheid sal blom as en wanneer hierdie kwessies doeltreffend opgelos is. 

“Die onderhoud aan noodsaaklike infrastruktuur, soos rypmaakkamers, koelgeriewe en so meer, is mediumtermynsake waarvoor begroot en ’n tydlyn opgestel moet word. Dit is so op die vergadering versoek.” 

Van der Nat pleit al langer as ’n jaar om met die leiers in die munisipaliteit te vergader om die noodsaaklikheid van instandhouding en voldoende daaglikse bestuur van die mark tuis te bring. In ’n desperate poging om die mark te red, het Van der Nat in ’n ope brief op 13 Julie die haglike toestand van die mark aan die markbestuur voorgelê en gevra vir ’n vergadering om die mark te red. “Ek glo die sterk ondersteuning wat hierdie openbare pleidooi uitgelok het, het die bestuur van die munisipaliteit oortuig dat daar dalk groter fout is as wat hulle besef. Ek glo verder die huidige administrasie het minder politieke agendas, juis omdat hy aangestel is om die munisipaliteit reg te ruk en nie om steun te werf nie. Ons hoop dit bring groter doeltreffendheid en produktiwiteit mee.”