Twee Vrystaatse boere wat bewys het dat die plaasbeplanning, wetenskaplike veldbestuur en ’n aangepaste veldbestuurstelsel die ontwikkeling van hulle eenhede ekonomies regverdig, is aangewys as die Weidingsvereniging van Suider-Afrika (WVSA) se bewaringsboere vir 2014.

Mnre. Arnold Griesel en Kobus Marais het gesamentlik die Peter Edwards-trofee op die 49ste kongres van die WVSA, oos van Bloemfontein ontvang. Griesel en sy vrou, Lizette, van die plaas Grootzuurfontein by Springfontein, boer met geelbek-Merino’s, asook met ’n stoetery van rooi poenskopbeeste.

Na ’n beroepsloopbaan het Griesel met sy terugkeer na sy familiegrond in 2000 van die begin af wetenskaplik in dié skyn-Karooagtige veld begin boer. Sy mikpunt met veldbestuur en boerderybeplanning is veldverbetering en die verhoging in weidingkapasiteit deur die toepassing van variërende veebeladings volgens veldpotensiaal en reënval.

Hy pas 'n weiveldbestuurstelsel toe, waarvolgens kampe in drie groepe verdeel word en elke groep drie maande lank benut word en dus ses maande rus. Die weidingkapasiteit word deurlopend volgens veldtoestand en seisoenale reënval aangepas.

Die plase se veldtoestand het oor die afgelope tien jaar met 20% verbeter. Verskeie inligtings- en boeredae is reeds op sy plaas gehou en opleidingkursusse word aan werkers gebied.

Marais, ’n voormalige LUR vir landbou in die Noord-Kaap, en sy vrou, Marelize, boer met Bonsmaras in die distrik Petrusburg. Gedryf deur sy passie vir veldverbetering ontwikkel hy die plaas Olive Hill, wat slegs uit 3 kampe bestaan het, tot 'n volhoubare vleisbeesproduksie-eenheid met 18 veldkampe en skakel 400 ha kontantgewasse om na aangeplante weidings. Die aangeplante weiding is in 26 kampe onderverdeel vir die doeltreffende benutting daarvan.

Die veld se weidingkapasiteit is nou 29% hoër as die departemen­tele norm. Met die vestiging van aangeplante weidings is die plaas se drakrag met 80% verhoog. Hy pas ’n weidingstelsel toe waarvolgens agt tot nege kampe per trop toegeken word. Die veld word binne 'n maand of twee kort benut, waarna lang rusperiodes toegelaat word.

Die Topkin-familieboerdery is die WVSA se beste nuwelingboere in die Vrystaat. Mnr. Harry Topkin, sy vrou, Ada, hulle seun, Winston, en sy vrou, Beryl, boer in die distrik Koffiefontein op ’n deel van die plaas Rooidam in die Oppermansgrond-gebied met Dorpers en Nguni’s. Hulle beskou hulself as gras- eerder as veeboere.

'n Uitstaande kenmerk van hierdie boerdery is dat die Topkins op slegs 456 ha in dié Karooagtige veldtipe met ’n jaarlikse reënval van 400 mm reënval suksesvol ten opsigte van hulpbronbe­waring boer. Die weidingstelsel bestaan uit vyf kampe wat meesal met twee troppe benut word. Driedoringver­digting, wat ‘n kenmerkende probleem van hierdie gebied is, word beheer. Mnr. Harry Topkin, wat onder meer as voorsitter van die Oppermansgronde se bestuursraad, gedien het, is kort voor die aanwysing oorlede.

Byskrif: WVSA se bewaringsboere vir 2014. Van links is dr. Mias van der Westhuizen (UV; beoordelaar), mnre. Arnold Griesel en Kobus Marais, mev. Ada Topkin,dr. Herman Fouché (UV; beoordelaar), mnr. Winston Topkin en sy vrou, Beryl, en sy broer, Julian, en prof. Hennie Snyman (UV; beoordelaar). Foto: Verskaf. (Klik net op foto om te vergroot.)

wenners