Mnr. Ernst Roets, AfriForum se hoof van beleid en aksie, sê AfriForum sal by hierdie vergaderings veral sterk standpunt inneem oor onteiening sonder vergoeding, plaasmoorde, korrupsie en minderheidsregte.

Prof. Koos Malan van die departement publieke reg aan die Universiteit van Pretoria meen dit is betekenisvol, want “slegs ’n baie geselekteerde groep instellings (word) beskou as kragtig, verteenwoordigend, verantwoordelik en invloedryk genoeg om hierdie status te geniet”.

Hy verduidelik dat nieregeringsorganisasies gewoonlik die belange voorstaan van ’n bepaalde gemeenskap wat nie deur die betrokke regering van die betrokke staat verteenwoordig word nie. “Hulle verteenwoordig dikwels juis groepe en belange wat deur die regerings afgeskeep en teengestaan word.”

INLIGTING

Prof. Hennie Strydom, hoogleraar in internasionale reg aan die Universiteit van Johannesburg, sê waarnemerstatus stel AfriForum in staat om inligting aan internasionale besluitnemers beskikbaar te stel oor belange wat AfriForum verteenwoordig. “Dit plaas internasionale kollig op gebeure in Suid-Afrika wat al hoe meer van belang word.

“Hoe die regering hierop sal reageer, sal afhang van die erns en strategiese belang van die kwessies wat ter sprake kom, en daarom sal die gebruik van die waarnemerstatus op ’n deurdagte wyse beplan en bestuur moet word.”

Prof. Hein Lubbe, assosiaat-professor in die regsfakulteit van die Noordwes-Universiteit, sê AfriForum se status dra nie veel gewig nie en moet in perspektief geplaas word. Ecosos is een van vyf organe van die VN. Die ander is die algemene vergadering, veiligheidsraad, sekretariaat en internasionale geregshof, waar AfriForum nie sodanige status geniet nie.

“Die raadgewende benadering van Ecosos is om soveel opinies as moontlik in die uitvoering van sy take in te sluit. Sowat 5 100 nieregeringsorganisasies is tans by die raad geregistreer, met verskillende klassifikasies vir statusse. ‘Spesiale’ raadgewende status, soos in AfriForum se geval, is dus nie ’n aanduiding dat hy belangrik of buitengewoon is nie.

"Dit dui eerder op die feit dat die betrokke nieregeringsorganisasie spesifiek gemoeid is met slegs sekere van die velde van bedrywighede wat deur die raad en sy hulpliggame gedek word. Daarteenoor is organisasies met ‘algemene’ raadgewende status gemoeid met die meeste van die raad se bedrywighede, en kan hulle substantiewe en volhoubare bydraes lewer.”

REGTE

AfrifForum sê danksy spesiale raadgewende status kan die organisasie insette lewer en aan die werk van Ecosos deelneem; verteenwoordigers by die VN-kantore in New York, Genève en Wene aanwys om die organisasie by verskeie forums en vergaderings te verteenwoordig; en insit as waarnemer by verskeie vergaderings van Ecosos-liggame, die menseregteraad en in sekere gevalle ook die VN se algemene vergadering.

Volgens Malan sal AfriForum “ongetwyfeld” sy posisie by die VN kan gebruik om kwessies soos plaasmoorde en onteiening sonder vergoeding internasionaal in die kollig te plaas, en ook kwessies soos die verswakking van die Suid-Afrikaanse staat weens staatsverval en korrupsie, gebreke in fisieke en maatskaplike veiligheid en die kriminalisering van minderheidsgemeenskappe.

“Baie belangrik is dat dit natuurlik ook geredelike toegang verleen tot alle ander state en organisasies wat in Ecosos teenwoordig is.”

Lubbe gee Malan gelyk oor die blootstelling en netwerkgeleenthede wat saam met die posisie kom. Daar is egter resolusies wat verhinder dat hy kwessies soos plaasmoorde en onteiening sonder vergoeding op die raad se agenda kan plaas.

Die organisasie het nie die mag om items op die agenda van die raad se kommissies en ander hulporganisasies te plaas nie. Met waarnemende status kan AfriForum “in ’n raadgewende hoedanigheid ’n bydrae lewer, en nie aktief aan die vergadering deelneem deur byvoorbeeld te stem nie”.

Die organisasie kan wel geskrewe voorleggings maak; hy kan versoek word om spesifieke studies of ondersoeke te doen of om spesifieke dokumente voor te berei; en kan aansoek doen om deel te neem aan internasionale konferensies waarmee die VN gemoeid is.

“AfriForum sal dus, wanneer die geleentheid hom voordoen en in die mate wat hy toegelaat word, ’n bydrae kan lewer ten opsigte van vermelde kwessies.”

REGERING SE REAKSIE

Malan meen indien plaasmoorde of onteiening sonder vergoeding op die raad se agenda verskyn, sou die Suid-Afrikaanse regering beslis ongunstig reageer. “Eerstens sal dit teen sy grein gaan om sy soewereiniteit op te offer. Hy sal homself egter net verder in ’n hoek inverf deur ’n ongunstige reaksie en sy eie posisie sodoende net verder verswak.”

Lubbe sê die Suid-Afrikaanse regering sal waarskynlik alle bekende aantygings op elke moontlike platform ontken, en hom daarop toespits om AfriForum se registrasie te laat opskort of te laat terugtrek, deur hom te beroep op ’n resolusie wat voorsiening maak vir omstandighede waaronder opskorting of terugtrekking moontlik is.