Mnr. Omri van Zyl, uitvoerende direkteur van Agri SA, sê met sowat 450 000 mense wat wêreldwyd met die virus gediagnoseer is, onder hulle 1000 mense in Suid-Afrika, is die virus ’n groot bron van kommer vir almal in die bedryf.  “As ’n land kan ons nie die implikasies van hierdie virus ignoreer nie en moet ons die inperkingsmaatreëls nougeset nakom.”

“In tye soos dié is selfregulering en lidmaatskap van geakkrediteerde organisasies van uiterste belang. Daar rus ook ’n massiewe verantwoordelikheid op die skouers van georganiseerde landbou om alle voorsorgmaatreëls in plek te stel om die verspreiding van dié virus te voorkom,” sê Van Zyl.

“Boere moet sorg dat werkers van alle relevante persoonlike beskermende toerusting (PPE) verskaf word. Voldoende higiëne, insluitend die gereelde was van hande en die gebruik van effektiewe alkoholbevattende handontsmettingsmiddels, is krities belangrik. Pas sosiale afstandmaatreëls nougeset toe. Monitor werkers en tree onmiddellik op as iemand enige werkers simptome van Covid-19 toon,” maan Van Zyl.

Daaglikse vergaderings

Volgens die regulasies wat dr. Nkosazana Dlamini-Zuma, minister van samewerkende regering en tradisionele sake, die week in die Staatskoerant (Nr. 11062) gepubliseer het, word aangedui dat landbou as ’n noodsaaklike diens gesien word en dat landbouverwante werksaamhede kan voortgaan.

Van Zyl sê die noodsaaklike goedere wat binne die regulasies uitgewys word, sluit in voedselprodukte, skoonmaak- en higiëniese middels, mediese en hospitaalprodukte, petroleum, basiese goedere soos lugtyd, water en elektrisiteit. Omvattende noodsaaklike dienste wat verseker dat alle basiese produkte beskikbaar is, word ook van inperking uitgesluit.

“In die geval van die landbou sluit dit in dienste en produkte aan die insetkant van voedselproduksie, die produksie van voedsel self, die oes van produkte, stoor, verwerking, verpakking, verspreiding en verkope van voedselprodukte.”

Van Zyl sê die georganiseerde landbou (Agri SA, Agbiz, Graan SA, en die TLU SA) dien tans op die departement van landbou se Covid-19-taakspan. “Op die span se aandrang is gewysigde regulasies in terme van artikel 27(2), soos vervat in die Wet op Rampbestuur van 2002 (Wet 57 van 2002) - waarin voedsel as ’n noodsaaklike diens verklaar is - verder aangepas. Die oes en stoor van alle landbou-produkte wat wyn, tabak, katoen, wol en sybokhaar insluit is nou toelaatbaar.”

Agri SA en die span vergader daagliks met die departement en die ministerie van landbou om bestaande en potenisiële probleme wat die landbousektor ervaar om kos te produseer, te bespreek. “Dit word dan deur me. Thoko Didiza, die minister van landbou, na die nasionale taakspan vir Covid 19 (NATJOINTS) deurgegee.” 

Wat het Agri SA in plek?

Van Zyl verduidelik as volg:

-Agri SA het ’n ramphulpsentrum gevestig wat fokus op daaglikse opdaterings, scenario-beplanning, kommoditeitsaangeleenthede, provinsiale aangeleenthede en korporatiewe kwessies wat ervaar word met die implementering van die maatreëls. “Kwessies wat gemonitor en bespreek word, sluit byvoorbeeld in hawe-infrastruktuuropdaterings, veiligheid, arbeid, vervoerprotokolle, invoer- en uitvoerprotokolle, om maar ’n paar te noem.”

-Agri SA het ’n bewegingspermit met die organisasie se logo op aan sy lede versprei, wat hulle met hul eie logo's kan gebruik om aan die vereistes vir bewegingspermitprotokol te voldoen. “In die Noord-Kaap, byvoorbeeld, het die provinsiale polisiestrukture ons logo's en die versekering wat daarmee gepaard gaan, formeel onderskryf.”

-Kommunikasie met Agri SA se lede is vir die organisasie en sy affiliasies noodsaaklik, aangesien baie reëls in die regulasies verskillend in verskillende provinsies toegepas word. “Ons bestuur dit met behulp van ons lede, aangesien die reeks probleme wesenlik verskil (van provinsie tot provinsie en bedryf tot bedryf). Daar was baie verwarring oor die registrasie van entiteite by die departement van handel en nywerheid. Die standpunt in dié verband is tans dat ondernemings op dié databasis kan registreer, maar dit word nie in die regulasies gedek nie en dit is ook nie verpligtend nie.”

Boere wat probleme ondervind in terme van vervoer en beweging word gevra om hulle plaaslike boerevereniging of provinsiale affiliasie te kontak vir bystand.

Samewerking

Van Zyl sê alle sektore van die Suid-Afrikaanse ekonomie gaan hard hierdeur getref word, maar die landboubedryf is in die bevoorregte posisie om te kan produseer en om die land van voedsel te kan voorsien. Hy herhaal egter sy beroep op almal werksaam in die sektor om die groot verantwoordelikheid wat op hul berus ernstig op te neem.

“Daar rus ’n enorme verantwoordelikheid op ons om hierdie situasie met omsigtigheid en verantwoordelikheid te bestuur. Landbou is die ruggraat van die Suid-Afrikaanse ekonomie. In desperate tye soos hierdie is dit veral nodig dat ons saamstaan, saamwerk, en so die pad vorentoe bepaal.”