“Selfs al is daar nie onmiddellike gevolge vir boere wat versuim het nie, is hulle steeds aanspreeklik om aan die regulasies te voldoen,” sê mnr. Janse Rabie, hoof van natuurlike hulpbronne by Agri SA.

Agri SA en die Suid-Afrikaanse vereniging van watergebruikersverenigings (SAAFWUA) beveel aan dat sulke boere minstens die departement in kennis stel van hul vordering, asook hul verbintenis tot watermeting.

Die departement se sperdatum vir die installering van watermeters en die deurgee van maandelikse waterlesings was 10 Maart. Dié sperdatum sou aanvanklik verlede jaar in Februarie gewees het, maar is ná versoeke deur Agri SA en ander tot vanjaar uitgestel.

Die departement het op Agri SA se versoek die versekering gegee dat hy plaaslike omstandighede, oponthoude weens Covid-19, asook ander grondige redes oor waarom meters nie geïnstalleer kon word nie, in ag sal neem.

Na raming het 70% van die betrokke boere al aan die vereistes voldoen, waarvan die grootste deel onder plaaslike waterbestuursinstellings val, sê mnr. Nic Knoetze, uitvoerende hoof van SAAFWUA.

KOSTE NIE VERSKONING

Rabie sê daar was aanvanklik probleme met die koste en beskikbaarheid van watermeters, en die inperking het laasgenoemde vererger.

“Dit is belangrik om daarop te let dat duur, gesofistikeerde meters nie meer algemeen vereis word nie. Die meet van water deur goedkoper meganiese en ander metodes is wel moontlik. Koste en beskikbaarheid kan dus nie as algemene verskoning gebruik word nie.”

Rabie maan boere om nie te sloer met die proses nie. “As ’n boer later aansoek doen vir registrasie van watergebruike of -lisensies, kan nie-voldoening aan die vereiste om meters te installeer teen hom tel. Baie uitvoer- en kleinhandel-sertifiseringsorganisasies vereis dat boere aan alle wette en regulasies moet voldoen.”

Finansiële en bankinstellings wat in die landbou betrokke is, vereis ook van hul kliënte om, as voorwaarde vir finansiering van plase en boerderyaktiwiteite, aan alle wetlike vereistes te voldoen.

Volgens Knoetze is ’n verdere risiko dat die departement die volle reg het om self ’n watermeter te installeer en die koste van die boer te verhaal. “Dit is dus meer wenslik om jou eie meter waarvoor begroot is te installeer as dat die departement duur toestelle installeer en dan self deur middel van waterbeheerbeamptes teen hoë koste gebruik meet,” sê hy.

MEET OM TE WEET

Die voordele van watermeters sluit in:

  • Dit kan watergebruiksdoeltreffendheid op plaas-, plaaslike en opvanggebiedvlak verhoog. “As jy nie meet nie, sal jy nie weet nie,” sê Knoetze.
  • As insetkoste-komponent is meters vir waterverbruik dalk net so belangrik as wat meters vir elektrisiteitsverbruik is, sê Rabie. Watermeters sal al hoe belangriker word wat betref waterbestuur, asook die verifiëring van rekeninge.
  • Volgens Knoetze is die meting van waterverbruik noodsaaklik vir die behoorlike bestuur van plaaslike en opvanggebied-waterhulpbronne, waarsonder toekennings en toekomstige beplanning nie voldoende kan plaasvind nie.
  • Die landbou se waterverbruik kom ál meer onder druk van mededingende gebruike en dit is belangrik vir die sektor om met akkurate, bevestigde inligting sy posisie te kan handhaaf en/of verdedig.