Boere wag nie langer vir die Regering en ander rolspelers om strukture in plek te stel vir bemagtigingsprojekte en opheffingswerk om te kan plaasvind nie - hulle doen dit nou self.

Só het mnr. Dan Kriek, voorsitter van Vrystaat Landbou, tydens 'n besoek aan die gemeenskapsprojekte van die MD Foundation buite Ficksburg in die Oos-Vrystaat gesê.

Die MD Foundation is in 2010 deur vyf plaaslike boere en hul gesinne gestig.

Volgens mnr. Petrus Grové, een van dié boere, het die benarde finansiële posisie waarin talle produsente hulself bevind, sowel as 'n plaasmoord op die pa van een van dié groep, hulle hulself laat afvra wat die punt van 'n boerdery nou eintlik is. Hulle het tot die slotsom gekom dat hulle doel daarby lê om 'n positiewe impak op die gemeenskap se kwesbaarstes te maak. Dié doelwit word onderskraag deur die geloofsbeginsels wat 'n dryfveer is vir die MF Foundation se bedrywighede.

"Ons doelwit is om besigheid te doen en daardeur armoede te verlig, siekes te versorg, en ons gemeenskap op te lig. Dit is 'n ander fokus en beteken dat mense ook makliker saam kan werk. Want as dit net oor geld gaan, is mense geneig om met mekaar te baklei," sê Grové.

Só werk dit

Waar die MD Foundation met vyf boere begin het, is tien plaaslike boere tans deel van dié organisasie.

Die boerdery bestaan uit 'n melkery waar 1 200 koeie gemelk word om melk vir 'n kaasmaatskappy te verskaf, 'n beesboerdery van 1 200 beeste en 'n saaiboerdery van 4000ha waar onder meer mielies, soja, sonneblomme en koring geplant word. Die melkboerdery is in 2014 as die Vrystaatse Elite-suiwelprodusent van SA Stamboek aangewys.

Alle wins word gestort in die koffers van Missio Dei, 'n organisasie sonder winsbejag, wat verskeie gemeenskapsprojekte in die omgewing befonds.

Gesondheidsorg

Een van die MD Foundation se eerste projekte was die vestiging van die Bonang Bacha-gesondheidsorgsentrum. Die sentrum is 'n hospies, gestig om me. Patricia Molipa, 'n mediese suster, te help om hoofsaaklik terminaal siek vigslyers te versorg.

Molipa het pasiënte wat deur hulle familie verstoot was in 'n wankelrige struktuur in 'n nabygeleë plakkerskamp versorg. Die MD Foundation het haar met kos en hulp ondersteun alvorens hulle 'n huis op een van hul plase opgeknap en ingerig he,t waar nou voltyds na pasiënte in hospitaal-standaard fasiliteite omgesien word. Sowat 15 pasiënte kan hier geakkommodeer word.

Pasiënte ontvang die nodige medikasie, versorging en berading. Hoewel hulle aanvanklik hoofsaaklik mense van die distrik Ficksburg versorg het, sê Molipa dat hulle nou pasiënte van so ver as Welkom ontvang. Deur middel van 'n program waar tuisgebaseerde versorgers die nodige opleiding ontvang, word 60 pasiënte ook by hulle huise versorg.

Intussen is die Missio Dei-kliniek, wat algemene gesondheidsorg aan lede van die gemeenskap verskaf, op een van die groep se plase opgerig. Hier word medikasie teen kosprys beskikbaar gestel, 'n gekwalifiseerde suster sien twee dae 'n week pasiënte en binnekort sal antiretrovirale behandeling en bloedtoetse met die Regering se hulp hier gedoen word.

Kwaliteit onderrig

Die onderwys lê die MD Foundation na aan die hart. Kwaliteit onderrig is egter skaars in landelike omgewings en verskeie struikelblokke keer sommige kinders om toegang te kry tot 'n goeie skool. Die Missio Dei-skool is gestig om dié probleem op plaaslike vlak aan te spreek.

Volgens me. Geertje Venter, skoolhoof, is die skool in 2012 met slegs 'n preprimêre en graad R-klas gestig. Tans gaan kinders tot in graad 4 hier skool. Sowat 129 kinders, wie se ouers meestal plaaswerkers is, word daagliks met 'n skoolbus opgelaai om skool by te woon en ná die skooldag weer huis toe geneem. Klasse word klein gehou sodat kinders voldoende aandag kan kry.

Ses voltydse onderwysers verseker dat die standaard van onderrig so hoog as moontlik gehou word. Venter se eie kinders gaan ook hier skool.

"As dié onderrig hier goed genoeg is vir iemand anders se kinders, is dit goed genoeg vir my kinders," sê Venter. Skoolgaan is egter nie heeltemal dieselfde sonder 'n bietjie pret nie. Kinders het plek om te speel, kompleet met klimrame en 'n mini-biblioteek. 'n Sokkerveld word ook binnekort langs die skool ingerig.

Nuwe perspektief

Kriek sê projekte soos dié vernietig die negatiewe persepsies en stereotipes rondom Suid-Afrikaanse boere.

"Dit is 'n totaal ander wêreld waarvan mense moet kennis neem. Boere doen lankal hul eie projekte om hulle gemeenskappe te ondersteun en op te bou. Niemand het vir dié mense gesê om dit te doen nie, hulle doen dit eenvoudig net.

"Dit is nie asof boere nie wil transformeer, nie plaaswerkers wil bemagtig of nie nuwe boere wil ontwikkel nie. Hulle wil hierdie goed doen. Ons moet bloot die struikelblokke uit hulle pad vat sodat hulle dit makliker kan doen."