Die waarde van handel in aartappels het oor dieselfde tydperk met 400% toegeneem. 

Dr. Maximo Torero, uitvoerende direkteur van die Wêreldbank, sê die grootste gedeelte van hierdie wanverhouding in die groei in produksie teenoor die groei in die waarde van aartappels, is gesetel in die bevrore produk. “Die grootste toename in waarde is in ontwikkelde lande soos Amerika, België, Nederland en Kanada aangeteken,” het Torero op die onlangse internasionale aartappelkongres in Peru gesê.

Torero het benadruk dat gunstige handelsooreenkomste in die Europese Unie en in die Amerikas dit moeilik maak vir ander aartappelproduserende lande om toegang tot internasionale handel te verkry. “Slegs 6% van die wêreld se aartappelproduksie word internasionaal verhandel, teenoor 17% van die wêreldwye graanproduksie,” het Torero gesê.

Torero het hierdie feite gebruik om die prentjie te skets van die werklikhede en kwessies wat die wêreld se aartappelprodusente in die gesig staar om die Verenigde Nasies se doelwitte vir volhoubare ontwikkeling (VOD’s) te bereik.

Dr. André Jooste, uitvoerende hoof van Aartappels Suid-Afrika (ASA), het ná die kongres die volgende vier werklikhede en kwessies uitgelig.

  • Die vraag na voedsel sal met 40% toeneem teen 2050.
  • Volhoubaarheid en produktiwiteit sal toenemend belangrik word.
  • Klimaatsverandering sal besluitneming, volhoubaarheid en winsgewendheid moeilik maak.
  • Owerheidsbeleid kan en moet ’n voordelige rol in die landbou speel.

Op die kongres is talle internasionale navorsingsprojekte bespreek om die bogenoemde en ander kwessies aan te pak ten einde die VOD’s te bereik, wat onder meer daarna mik om armoede, hongersnood en die gebrek aan skoon water en behoorlike sanitasie uit te wis.

Volle potensiaal

Volgens Jooste word die volgende vier aspekte – wat op die kongres bespreek is – benodig om die volle potensiaal van die aartappelbedryf te ontsluit en die oogmerke van die VOD’s te bereik.

  • Voedsamer aartappelkultivars met ’n hoër produksiepotensiaal wat klimaatsverandering kan weerstaan, gaan belangriker word.
  • Verbeterde moergehalte en -produksie, asook beter verspreiding wat bestendiger gebruik van siekteweerstandbiedende moere kan verseker, gaan deurslaggewend wees.
  • Beter bestuurspraktyke vir verhoogde produktiwiteit en volhoubaarheid moet ontwikkel word. Dit kan behaal word met stelsels wat besluite ondersteun, en diagnostiese toerusting vir siekte- en plaagbestryding, en beter grond- en waterbestuurspraktyke.
  • Geïntegreerde voedselveiligheid en die ontwikkeling van die waardeketting moet toegang tot dinamiese markte verseker. Hierin kan vennootskappe tussen die openbare en private sektor deurslaggewend wees om winsgewendheid te verseker.

Jooste sê Afrika het groot potensiaal om by te dra tot die suksesvolle uitvoering van die VOD’s. Afrika het van 1994 tot 2016 slegs 5,6% van die wëreld se aartappels gelewer. Daar is dus baie potensiaal om produksie in Afrika uit te brei.

“Die uitbreiding van potensiaal moet saamval met ’n groter vraag. Daarom moet energie en beleggings op beter marktoegang, die ontwikkeling van dinamiese laekostewaardekettings en verbruikersopvoeding toegespits word.

“ ’n Toegespitste benadering moet gevolg word om die voedsame voordele van aartappels bo ander gewasse te bevorder. Aartappels kan byvoorbeeld drie tot vier maal meer kilojoules per hektaar lewer as graangewasse. Daar is dus ruimte om die waarde-aanbod van aartappels te bevorder, maar dit sal die betrokkenheid van alle belanghebbendes deur die hele waardeketting verg,” sê Jooste.

Vir nog inligting oor die kongres en om die volledige verslag te lees, besoek www.worldpotatomarkets.com of besoek die 2018 internasionale aartappelkongres se webwerf by www.worldpotatocongress2018-alap.org.

Ontvang die nuutste landbounuus en -raad in verskeie bedrywe - teken HIER in vir een van ons nuusbriewe.