Tshangana het dié stelling gemaak by ’n gesamentlike sitting van die Parlement se portefeuljekomitees vir water en sanitasie en die een vir samewerkende regering en tradisionele sake waar die bepaling van watertariewe bespreek is.

Mnr. Michal Groenewald, LP van die VF Plus, sê die feit dat munisipaliteite nie hul rioolafval doeltreffend bestuur nie en noodsaaklike infrastruktuur laat verval, lei tot ernstige besoedeling van die land se natuurlike waterbronne.

Dit plaas groot druk op die onderskeie waterrade om ekstra en baie duur watersuiweringsmetodes in te span om te verseker gemeenskappe het geskikte drinkwater. Hierdie situasie is onvolhoubaar en skep ’n bose kringloop wat gaan veroorsaak dat normale waterverbruik onbekostigbaar kan word.

Groenewald wys uit die departement het ook erken dat daar sedert 2014 geen “blou druppel”- en “groen druppel”-graderings by munisipaliteite gedoen is nie. Dit is veronderstel om watergehalte te kontroleer en te verseker dat munisipaliteite hul riool- en water-infrastruktuur behoorlik bestuur en onderhou. Die regering weet dus nie wat die status is van die gehalte water wat aan mense gelewer word nie. Die departement beplan skynbaar om dit weer in 2021 in werking te stel. 

Rou-water

Die rouwatertarief-konsultasies vir landbou het onlangs begin en Landbouweekblad verstaan dat die voorgestelde tariefverhogings nie ’n skok vir die sektor sal inhou nie.

Die ANC se studiegroepe wat met water en samewerkende regering belas is, het sy kommer uitgespreek dat die Parlement, as oorsigliggaam, nie by die konsultasieproses vir rouwatertariewe betrek is nie.

Die studiegroep wys ook uit dat dit ongewens is dat die departement van water en sanitasie speler én skeidsregter is by die bepaling van watertariewe. Samesprekings met die Tesourie het ’n voorstel opgelewer dat ’n onafhanklike reguleerder tot stand gebring moet word wat die tarief moet bepaal. “Ons glo dit sal die kwessie oplos en as die ANC sal ons verseker die wetgewende proses word deur die Parlement gelei.”

Die party het hom ook sterk uitgespreek teen die waterrade en die Suid-Afrikaanse vereniging van plaaslike regerings (Salga) se verhoging van watertariewe, ondanks versoeke dat dit nie gedoen moet word nie. Hy het ’n beroep op die departement van water en sanitasie gedoen om samesprekings met Salga en die munisipaliteite te voer om uiteindelik watertariewe te verlaag in hul munisipale aansuiweringsbegrotings. Artikel 28 van die Wet op Munisipale Finansiële Bestuur maak voorsiening dat munisipaliteite hul goedgekeurde jaarlikse begroting mag hersien in die spesiale aangepaste begroting.