Dit is die boodskap wat me. Lien Visagie, voorsitter van Witzenberg-PALS, in haar jaarverslag op die organisasie se vyfde jaarvergadering oorgedra het.

Visagie het gesê die hernude besef van die landbou se belang as sektor tydens die Covid-19-pandemie en die noodsaaklikheid vir inklusiewe ekonomiese groei, maak PALS se rol in die toekoms nog belangriker. “Ons boere en lede het groot hoeveelhede kos geskenk om die nasie gedurende die Covid-tydperk te voed.”

Sy het gesê dat pres. Cyril Ramaphosa se mededeling aan die parlement op 18 Junie 2020 dat die PALS-inisiatief die ideale voorbeeld vir inklusiewe ekonomiese groei is, bevestig PALS se status as leier op die gebied van grondhervorming en landbouontwikkeling.

“Hopelik kan ons in die volgende vyf jaar die PALS-sentrum as nasionale kantoor vestig, vanwaar ander streke gehelp kan word om hul eie PALS-inisiatiewe aan die gang te kry.

“Vir ons toekoms is dit belangrik om voort te gaan om die PALS-raamwerk se praktiese, inklusiewe landbouontwikkelings en grondhervormingspraktyk verder uit te bou. Dit is tyd vir die land om die wenresep van PALS as bloudruk vir elke streek te aanvaar.”

Vasbyt

Hoewel die organisasie aanvanklik meer as honderd nuwe projekte beoog het, het vertragings by sekere staatsinstellings verskeie projekte gekortwiek. Vertragings is ondervind met die erkenning aan produsente, die verskaffing van elektrisiteit en infrastruktuur, waterpermitte vir surpluswater, belastingtoegewings, onderverdelings en bekostigbare finansiering.

Ten spyte van die vertragings het PALS voortgegaan om talle nuwe volhoubare landboubesighede te vestig. PALS koördineer ongeveer 35 landboubesighede met beherende of wesenlike swart aandeelhouding.

Projekte

Benewens die vestiging van nuwe PALS-besighede met grondoordragte en titelaktes, is nuwe boorde en infrastruktuur ontwikkel. Miljoene rande se boord- en ander ontwikkelings word deurlopend gedoen met die gepaardgaande ekonomiese groei.

Kaja Boerdery is formeel oorgedra met meer as 10 ha steenvrugte wat reeds geplant is. Bykans 300 ha vrugteboorde, sitrusboorde, tafeldruiwe, groente en ander ontwikkelings is in proses of reeds gedoen op La Vouere, Stukkiewit, Eyethu Intaba, Dasberg, Bambisane, Bestwill, VDM Mpho, Morceaux, Kliprivier, Thembelitsha, Dwarsberg en ander plase.

Volgens bedryfsnorme is 480 direkte werksgeleenthede reeds hierdeur geskep. Duisende poste is ook opwaarts en afwaarts in die waardeketting geskep.

Tans is Ceres Tierberg in die Koue Bokkeveld, Rockbelt Ridge in Robertson, Bakenskloof in Greyton en verskeie projekte in die Noord-Kaap en Breërivier ook in die motiveringsfase en word beoog om dit binne die volgende ses maande aan die gang te kry.

’n Formele stigtingsvergadering van die Oos-Vrystaat PALS-sentrum word vir vroeg in 2021 beoog.