Ramaphosa het repliek op die debat oor sy staatsrede gelewer. In die debat is hy veral deur die DA sterk aangevat oor die stappe wat gedoen word om die Grondwet te wysig om duidelik aan te dui dat onteiening met nul vergoeding toegepas kan word wanneer grond vir grondhervormingsdoeleindes onteien word.

Ramaphosa het ’n beroep op landsburgers gedoen om artikel 25 van die Grondwet baie fyn te lees, “want dit gaan oor die uitbreiding van grondbesit aan alle Suid-Afrikaners. Dit is nie oor die uitbreiding van grondbesit vir sommige Suid-Afrikaners soos in die verlede nie.”

Hy het benadruk dat die proses op ’n grondwetlike manier en binne die oppergesag van die reg hanteer sal word. “Grondgryp sal nie in ons land toegelaat word nie.”

Inklusiewe groei

Ramaphosa het gesê grondhervorming is ’n belangrike deel van inklusiewe groei.

As die patrone van grondeienaarskap in die land nie verander word nie, en alle Suid-Afrikaners nie toegang tot grond vir landbou, besigheid en behuising kry nie, sal nie net ’n ernstige onreg voortgesit word nie, maar die ekonomiese potensiaal van die land en sy mense sal gestrem word.

“Die tekort aan grond is saam met die tekort aan vaardighede die grootste struikelblokke vir groei en vooruitgang.”

Ramaphosa het gesê om hierdie rede word ’n program aangepak ten bate van versnelde grondhervorming wat nie net op die herverdeling van grond, restitusie en hervorming van verblyfreg konsentreer nie, maar ook op die ondersteuning wat die begunstigdes benodig. Dit sal die vorm aanneem van opleiding, finansiering, voorligtingsdienste en werktuie om suksesvolle boere te verseker.

Hy het benadruk dat die regering die wysiging van artikel 25 ondersteun en dat ’n nuwe wetsontwerp op onteiening opgestel word wat die omstandighede sal uiteensit oor watter grond sonder vergoeding onteien mag word.