Die sonneblom-en-sojaboonforum het sy ernstige misnoë daaroor uitgespreek en ’n taakspan gaan aangestel word om alternatiewe te ondersoek.

Die forum het op sy jongste vergadering besluit om ’n brief aan die JSE te stuur om sy teenkanting teen die besluit duidelik te verklaar. Terselfdertyd gaan ’n taakspan met die samewerking van die Universiteit van die Vrystaat aangestel word om ’n eiesoortige produk vir die sojaboonbedryf te ontwikkel. Die JSE het, ondanks teenkanting van onder meer Graan SA, besluit om van Maart aanstaande jaar af te begin met ’n differensiaal wat aanvanklik 25% van die mieliedifferensiaal is.

Mnr. Ralf Küsel, ’n sojaboonprodusent van Paulpietersburg in KwaZulu-Natal, het op die vergadering gesê daar is groot ontevredenheid daaroor op grondvlak. “Die produksie en verwerking van sojabone verskil hemelsbreed van dié van mielies. Daar moet gekyk word na ’n differensiaal wat spesifiek op sojabone gemik is.”

Dr. Christo Joubert, bestuurder van voedselkettings by die Nasionale Landboubemarkingsraad (NLBR), het gesê die raad is ontevrede met die verloop van sake. “Meer as die helfte van die bedryf was daarteen gekant, maar tog het die JSE voortgegaan met sy eensydige besluit.”

Die forum het besluit om ’n taakspan saam te stel wat met ’n voorstel oor ’n nuwe liggingsdifferensiaal na vore moet kom. Mnr. Jozeph du Plessis, voorsitter van die forum, het almal wat betrokke wil raak, genooi om deel van die taakspan te vorm ten einde ’n situasie te bewerkstellig wat regverdig teenoor alle betrokkenes in die waardeketting sal wees. Die Universiteit van die Vrystaat en Graan SA kyk reeds na alternatiewe en daar is reeds interessante alternatiewe voorstelle op die tafel.

Besluit kan mark kortwiek

Mnr. Corné Louw, senior ekonoom by Graan SA, het gesê een van die onbedoelde gevolge van die JSE se besluit kan wees dat dit die sojaboonbedryf strem en nie bevorder nie. “Daar is die afgelope jaar soveel goeie werk gedoen om die bedryf te laat groei met ’n toename in produksie en meer parskapasiteit. Hierdie eensydige besluit kan die groei kortwiek.”

Die werkskomitee sal voorstelle bring na die groter forum, wat almal in die bedryf verteenwoordig. Terselfdertyd is op nog ’n werkskomitee besluit wat die moontlikheid van ’n meesterplan of strategie vir die Suid-Afrikaanse sojabedryf moet ondersoek vanweë die raakpunte van sojabone by ander meesterplanne soos dié vir die pluimvee- en die verwerkingsbedryf.

Mnr. De Wet Boshoff, uitvoerende direkteur van die Vereniging van Veevoervervaardigers, het gesê dit is noodsaaklik dat daar só ’n strategie moet wees om te kan sien hoe die potensiaal van die sojaboonwaardeketting verder ontsluit kan word ter ondersteuning van ander bedrywe.

Prof Ferdie Meyer, direkteur van die buro vir voedsel- en landboubeleid (BFAP), het gesê net met die pluimveeplan, wat reeds goedgekeur is, kan daar ’n bykomende plaaslike vraag na 700 000 ton mielies, 150 000 ton sojaboon-oliekoek en 80 000 ton sonneblom kan wees.

Almal was dit eens dat hierdie as ’n taak van groot dringendheid aangepak moet word, omdat meesterplanne vir ander bedrywe as pluimvee ook al ver gevorder het.

Nog goeie nuus vir die bedryf is dat daar nuwe kultivars en biotegnologie in die vooruitsig is noudat die bedryf vir die tweede seisoen ’n tegnologieheffing insamel om maatskappye vir hul tegnologie te vergoed.

Dr. Pieter Taljaard, verteenwoordiger van Bayer Crop Science by die forum, het gesê dat die proses vandeesmaand begin om nuwe Intacta-tegnologie vir beskerming teen insekte kommersieel in Suid-Afrika goedgekeur te kry. Daar word ook gewerk aan nuwe tegnologie vir onkruiddoder. Hy het boere die versekering gegee dat die waarde van nuwe tegnologie aan boere beskikbaar gestel sal word sodat dit vir hulle ook voordelig en winsgewend sal wees.