“Wildboerdery is nie vir sissies nie, nie meer nie.” Só sê mnr. Barry York, ’n bekende wildboer van Vaalwater en lid van die Golden Breeders-groep.

Die koring gaan nou van die kaf geskei word, sê hy, en die verskil tussen wildboere en mense wat bloot eienaars van wildplase is, besig om duidelik sigbaar te word. Golden Breeders het onlangs aangekondig dié groep kanselleer sy jaarlikse wildveiling by Castle de Wildt by Modimolle.

Mnr. Bernard Groenewald, eienaar van Castle de Wildt, sê in ’n verklaring die besluit is gegrond op “gesonde sakebeginsels”.

Produksiekoste hoog

Tans is die produksiekoste van hoë gehalte diere veel hoër as wat op veilings aangebied word. Dit sal dus “onverantwoordelik” wees om sulke diere teen laer pryse te verkoop.

York stem saam en sê daar was nog nooit ’n reserweprys op ’n Golden Breeders-veiling nie. “Ons wil nie nou begin om pryse te reserveer nie, maar ons is mos nie bankrot nie, so ons hoef nie bankrotveilings te hou waar mens vat wat jy kry nie.”

Dit strook met mnr. Lood Bester van Wildswinkel Veilings se raad dat wildboere nie paniekerig moet raak en hul wild voor die voet verkoop nie. “Hou kop,” sê Bester. “Ons is in ’n slegte fase wat deur verskeie faktore veroorsaak is. Dis nie lekker nie, maar byt vas.”

Onsekerheid oor grond en geweld

Bester sê die onsekerheid oor grondbesit en die toename van gewelddadige rooftogte op plase dra by tot die swak wildmark.

“Sakemense van die stede belê nie meer in grond nie en daar is dus nie meer nuwe toetreders tot die mark nie.”

Dr. Peter Oberem, voorsitter van Wildbedryf SA (WRSA), stem saam. Hy sê Suid-Afrika se sukkelende ekonomie en die droogte wat nog in dele van die land heers, dra ook by tot die verlangsaming van wildpryse.

“Alle bedrywe verkeer onder druk en mense het nie meer die inkomste wat hulle gewoonlik na wild gekanaliseer het nie.”

Jag van leeus

York sê ook Amerika se verbod op die jag van leeus wat in aanhouding geteel is, en ’n besluit deur plaaslike jag-ondernemers om nie sulke leeus met ander kliënte te laat jag nie, het ’n verdere impak op die wildbedryf gehad. Suid-Afrika het voorheen byna R800 miljoen per jaar uit leeujag verdien. York sê baie van dié geld is aan die koop van ander wild bestee en nou is die kraantjie toe.

Mnr. Sollie Potgieter van Burkea Wild sê die verlangsaming in die wildpryse is ’n siftingsproses wat die ware wildboere na vore gaan laat tree. “Dit dwing ons om ons bedryf tot volwassenheid te ontwikkel en vertakkings, soos ’n vleisbedryf, daar te stel.”