Kanola se bydrae tot verhoogde graanopbrengs in die volgende seisoen deur graangewasse se wortelstelsels te verbeter en siektedruk te verlaag, is al dikwels bewys. Waar produsente sukkel met moeilik bekampbare of weerstandbiedende onkruid, veral grasse, bied kanola opsies om onkruiddodergroepe met verskillende metodes van werking aan te wend.

Twee siektes, Leptosphaeria maculans (die anamorfose of ongeslagtelike fase is Phoma lingam) en Sclerotinia sclerotiorum, is veral van ekonomiese belang by kanola en kan tot ernstige gewasverliese lei. As Sclerotinia nie goed bestry word nie, kan Sclerotinia-stamvrot jare lank ’n probleem bly.

’n Geïntegreerde benadering wat gewasrotasie (kanola slegs elke vier jaar), die plant van weerstandbiedende kultivars en die toediening van geregistreerde swamdoders op die korrekte tyd insluit, blyk die doeltreffendste resultate in die bekamping van hierdie twee siektes te lewer.

Sclerotinia-stamvrot

Sclerotinia-stamvrot het oor die afgelope jare ’n belangrike, maar wisselvallige siekte in die kanolaproduserende gebiede geword. Die primêre inokulum vir die siekte kan sclerotia wees wat in die grond, besmette plantreste in of naby die land, of alternatiewe onkruidgashere oorleef het.

Die siekte beskadig vaatweefsel in die stam wat die vervoer van water en voedingstowwe só ontwrig dat die plant uiteindelik vrek. Die ontwikkeling van die siekte hang grotendeels van klimaatstoestande af. Sclerotinia-stamvrot floreer in nag- en dagtemperature rondom 15 °C. Dit gaan gepaard met langdurige vogtige (hoë humiditeit) omstandighede in die weke net voor die kanola begin blom.

Besmetting vind hoofsaaklik snags plaas wanneer temperature effens laer is en die mikroklimaat binne die gewas se blaredak ideaal is. In lande waar Sclerotinia ’n groot probleem is, kan die digtheid van die blaredak aangepas word deur die kultivarkeuse, bemesting en plantestand te bestuur.

Swartstam

Leptosphaeria maculans, wat swartstam of stamkanker by kanola veroorsaak, kan op plantreste van die vorige seisoen oorleef. Afgesien van hierdie primêre inokulumbron kan saad van swak gehalte of saad wat teruggehou is, ook ’n inokulum wees omdat die siekte op saad oorgedra kan word. Die ideale omstandighede vir die siekte se ontwikkeling is in die herfs se koel, vogtige weer.

Jong saailinge word gewoonlik vroeg in die seisoen besmet, maar die swam bly latent in die plant tot later in die seisoen wanneer dit aktief begin ontwikkel en stam- of kroonkankers vorm wat plante kan laat omval of vrek. BEKAMPING Syngenta se middel Amistar® is geregistreer vir die bekamping van onder meer swartstam en Sclerotinia by kanola.

Die Amistar ®-tegnologie bied puik nawerking en is ’n hoogs sistemiese strobilurien. Amistar® kan in kombinasie met bogenoemde verbouings praktyke albei hierdie siektes help bestry. Gebruik Amistar® altyd voorkomend. In toegespitste siektebekampingsprogramme word ’n enkelbespuiting van Amistar® nie later as die twee- tot vierblaarstadium nie aanbeveel vir die bekamping van swartstam.

Vir doeltreffende bestryding van Scelerotinia word ’n bespuiting aanbeveel (na gelang van die verwagte druk) wanneer 10- 25% van ’n land se kanolaplante blom. Indien albei siektes bestry moet word, is dit raadsaam om die eerste bespuiting tydens die twee- tot vierblaarstadium met Score® te vervang en met Amistar® op te volg wanneer minstens 10% en nie meer as 25% nie van die kanolaplante blom.

Só ’n afwisseling van aktiewe bestanddele ondersteun ook ’n deeglike weerstandbestuurstrategie.

Mnr. Francois van Deventer is tegniese bestuurder van swam- en onkruiddoders by Syngenta. 

Navrae: Web: www.syngenta.co.za

Registrasienommers

• AMISTAR® bevat asoksistrobien (registrasienr. L6230, Wet 36 van 1947). Versigtig.

• SCORE® bevat difenokonasool (registrasienr. L5132, Wet 36 van 1947). Versigtig.

• AMISTAR® en SCORE® is geregistreerde handelsmerke van Syngenta. Syngenta Suid-Afrika (Edms.) Beperk, Privaatsak X60, Halfway House 1685. 011 541 4000.