Die afgelope paar weke het haar Binnelanders-karakter, suster Naomi Koster, die intense emosies rondom in vitro-bevrugting deur ’n skenkereiersel ervaar. Iets wat ook druk op haar en haar sepiekarakter-man, Louis (Germandt Geldenhuys), se verhouding geplaas het.

“Daar is by talle vroue ’n behoefte om hul eie biologiese kind te hê – ek self is een van hulle. Maar Naomi se realiteit is anders, sy kan nie. Sy voel gebreek, minder vrou,” het Je-Ani aan SARIE.com gesê. “Die storie moes so sensitief as moontlik vertolk word. Al Naomi se vrese, pyn en opwinding moes eerlik deurgegee word.”

Sy is dankbaar dat sy teenoor haar goeie vriend Germandt kon speel. “Hy is ’n giving actor, ’n veiligheidsnet. Hy het my geleer om altyd met my karakter te connect en weerloos te wees.”

FOTO Binnelanders

Wanneer Je-Ani nie op stel is nie, gee sy aanlyn dramaklasse, bestuur haar eie houtbesigheid, BraaiGirls, en oefen vir die Ysterman-kompetisie. 

“Ek hou van sportiewe uitdagings, iets wat my fisiek en psigies uitdaag. Ek het al die 94.7-fietswedren en die Argus ’n paar keer gekry. Ysterman was nog altyd op my lys.”

En watter een is tans haar Achilles-hiel: Swem, draf of fietsry? Je-Ani sug sommer. “Draf. Dit breek my. Ek voel net mal mense draf as niks hulle jaag nie.”

Gelukkig het sy ’n goeie span wat haar elke dag ondersteun. Tog tref sy daardie muur van tyd tot tyd. “Maar dan sê ek net vir myself as ek nie oefen nie, gaan ek baie swaar op daai dag kry.”

Haar raad om ander te motiveer? “Elke liewe dag is jou Maandag. Hanteer dit so, dis ’n nuwe dag, met nuwe uitdagings en geleenthede. Maar soms kan jy jouself ’n dag afgee, as jy nie meer kan nie. Lek jou wonde en begin môre weer.”

Jy moet immers doen wát jy doen, om te doen wat jy wíl doen, glo sy. En in moeilike tye koester sy die gedagte dat niks vir altyd is nie: “Die enigste konstante is verandering.”

Je-Ani se karakter, suster Naomi Koster, het al deur diep waters gegaan. FOTO Binnelanders

Wat is in vitro-bevrugting (IVB)?

Dit beteken letterlik ‘‘bevrugting in glas’’, ’n verwysing na die proefbuis, vandaar die term ‘‘proefbuisbaba’’.

Jy kry hormoonbehandeling om die ontwikkeling van talle eierselle van goeie gehalte te stimuleer. Die eierselle, so groot soos ’n speldepunt, word met behulp van ’n sonarbeeld in die eierstokke opgespoor. Dit word dan met ’n spesiale naald via die vagina geoes. Jy kry skemernarkose vir dié prosedure. (Jy is by jou bewussyn en kan vrae verstaan en daarop reageer, maar onthou later niks daarvan nie.)

Die eierselle word in ’n laboratoriumbakkie met spermselle bevrug. Een of meer embrio’s (bevrugte eierselle) word daarna in die baarmoeder geplaas, waar dit ontwikkel en groei. Dit word met ’n klein, buigbare plastiekbuisie via die serviks gedoen en is ’n taamlik eenvoudige, nie-ingrypende prosedure – dit voel baie soos ’n Papsmeer. Geen verdowing is nodig nie. Die oorskot embrio’s word vir latere gebruik gevries.

Jou man gee ’n vars sperm-monster op dieselfde dag dat die eierselle geoes word. Die spermselle word in die laboratorium voorberei en die gesondste en mees aktiewes gekies.

Wanneer is dit nodig?

As jou Fallopius-buise verstop is. Ook onvrugbaarheid sonder ’n verklaarbare rede. Of as ander behandelings, soos intra-uteriene bevrugting (IUI), onsuksesvol was. (Dit is kunsmatige bevrugting. ’n Gekonsentreerde monster van die man se beste sperms word voor ovulasie met ’n buigbare plastiekbuisie in die baarmoeder geplaas.)

- Inligting was deel van die artikel A-Z van proefbuisbabas deur Lydia van der Merwe, wat oorspronklik in SARIE se Januarie 2015-uitgawe verskyn het.