Die e-pos van Penguin-uitgewers wat vroeg in lockdown in sy inboks ge-“pieng” het, was bedrieglik eenvoudig: Is jy bereid om ’n boek oor sakeredding te skryf? Maar skrywer Douglas Kruger het dadelik besef dit sou “’n stewige klim bergop verg, dalk selfs ’n bergwedloop!” Hy het diep asemgeskep, ’n skietgebed opgestuur en ja gesê, “voordat ek genoeg tyd gehad het om ordentlik daaroor te dink,” sê hy.

Die eindresultaat van dié sprong in die duister, Virus-Proof Your Small Business: 50 Ways to Survive the Covid-19 Crisis, verkoop reeds reg oor die wêreld – dis tot in Kroasië en Roemenië beskikbaar. Douglas het dit in een week geskryf. Met nóg ’n week vir redigeer en ’n derde een om dit as oudioboek op te neem. ’n Rekordtyd, aldus sy uitgewer.

Reeds voor die boek verskyn het, het Douglas al van sy wenke op sy YouTube-kanaal gedeel. “Ek glo besigheid is nie ’n zero-som-spel nie. Hoe meer ons almal vooruitgang beleef ... wel, hoe meer vind almal daarby baat. Mense praat soms van ‘selfsugtige kapitaliste’, maar ek sien soveel vrygewigheid rondom my ... sake-eienaars wat alles in die stryd werp om hul personeel aan die gang te hou.”

Kenners het idees van reg oor die wêreld aan Douglas gestuur, wat die skryf aansienlik makliker gemaak het. En al het hy al talle sakeboeke geskryf, het hy opnuut geleer. Soos die waarde van meer as een inkomstestroom. Vroeër jare was hy ’n professionele spreker en praatjies sy primêre bron van inkomste. “As dit steeds die geval was, was ek nou diep in die moeilikheid. Die les: Mense moet maniere kry om meer ysters in die vuur te kry.”

Geen besigheid se oorlewing is gewaarborg nie, sê Douglas, maar daar is baie wat jy kan doen om lewe daarin te blaas, selfs tydens ’n krisis. “Moenie ophou planne bedink nie. Hou aan eksperimenteer. As een idee nie werk nie, probeer die volgende. Slurp idees op van soveel bronne as wat jy kan. As jy nie probeer nie, sal jy nooit weet watter enkele insig daardie vuurtjie aan die brand gaan steek nie.”

Dink anders oor jou produk of diens

Douglas stel voor jy bedink kreatiewe maniere om jou produk of diens nuut aan te bied:

1. Vergeet wat jy altyd verkoop het. Pleks daarvan, vra: Hoe kan ek nou my kliënte van diens wees? Wat het hulle nodig? En wat het húl kliënte nodig? Kan ek eerder dít probeer lewer? Jy het dus dieselfde kliënte, jy is hulle net van diens op ander maniere.

2. Kan jou besigheid digitaal word? Op die eenvoudigste vlak bekyk: Kyk of jou webwerf en jou bestelvorms behoorlik werk. Hoe makliker dit is om produkte/dienste op jou webwerf te bestel, hoe meer sal mense bestee. Vra iemand om dit te toets – van die eerste stap totdat hy uiteindelik die produk in sy hand het.

3. Dink aan nuwe maniere om jou kliënte te bereik. Kan jy aflewer of kan hulle op ’n manier na jou kom? Dalk kan jy ’n deurry-venster gebruik of na hul huis gaan? Of met ander afleweraars saamwerk. As julle jul kliënte saamvoeg, kan julle selfs vir hulle ’n produk of diens goedkoper aanbied.

As kontantvloei ’n kwessie is

Te min kontantvloei kan ’n onderneming sink.

1. Verkoop geskenkbewyse – dit kan jou deurtrek in dié tyd, en mense wil graag klein ondernemings ondersteun. ’n Hondesalon kan bv. afslagbewyse vir haarsnysessies sonder ’n vervaldatum verkoop. As jy in die gasvryheidsbedryf is, kan jy verblyf “verkoop” teen ’n spesiale tarief – vir volgende jaar.

2. Het jy desperaat iets nodig? Stel vas wat jy het waaruit ’n ander onderneming voordeel kan trek. Onderhandel. Dalk kan julle dienste, vaardighede of toegang tot infrastruktuur uitruil, pleks van kontant. Net tydelik, tot dinge weer op koers kom. Julle kan selfs oor toekomstige verpligtinge onderhandel, soos die belofte om oor ’n klompie maande ’n diens te lewer. Vra is vry!

3. Rek jou rande. Verminder bedryfskoste deur bv. alle nie-noodsaaklike instandhouding eers te los of doen self herstelwerk. Verkoop enigiets wat nou al lank stof vergaar in jou kantoor: ou lessenare, rekenaars, enigiets wat kontant kan inbring.

Help jou personeel

1. Pleks daarvan om ’n groep werknemers te laat gaan, laat almal in skofte werk – bv. twee of drie dae per week, of verminder werksure sodat almal steeds hul basiese rekeninge kan dek. Oorweeg selfs dat mense gratis werk in ruil vir aandele in die onderneming.

2. As jou personeel te min werk het, kyk of ander ondernemings nie tydelik hul vaardighede kan gebruik nie. Of gebruik die tyd vir hul opleiding, soos gratis aanlyn kursusse. Selfs YouTube-video’s leer jou van leierskapsvaardighede tot hoe om ’n beter verkoopspersoon te wees. 

Suksesstories

Anneke van Vuuren
Anneke van Vuuren FOTO HAMISH NIVEN PHOTOGRAPHY
FOTO’S HAMISH NIVEN PHOTOGRAPHY
FOTO’S HAMISH NIVEN PHOTOGRAPHY

Ons is in die gemeenskap, vir die gemeenskap
Anneke van Vuuren, deli-eienaar

Toe die grendeltyd aangekondig is, het Anneke van Vuuren, eienaar van die 42 on Sonneblom Deli in Stellenridge, Kaapstad, dadelik plan gemaak. Haar man en mede-eienaar, Franco, wat ’n IT-kenner is, het die Calendly-app ingespan sodat hul klante daarmee ’n 10-minuut-afspraak kan maak om alleen saam met haar in hul huiswinkel inkopies te doen. Maskers en handreiniger word verskaf.

Op Maandae saai Anneke regstreeks op Facebook Live uit en wys hul klante watter produkte en spesiale aanbiedinge beskikbaar is. “Ek stap sommer deur die tuin ook en wys vir hulle watter plante blom – mense mis ons koffietuin en wil so graag weer kom kuier op die stoep,” vertel sy.

Die Van Vuurens lewer ook tussen vyf- en seweuur saans produkte af vir mense in die omgewing wat nie inkopies kan doen nie. Hul nuwe Love Boxes, perfek om in dié tyd met jou geliefdes in aanraking te kom, is baie gewild. Franco het ’n vorm op hul webwerf “gebou” waarop klante hul inligting, wenslysie en besteebare bedrag kan invul. Die bokse word vol deli-items gepak en plaaslik en landwyd afgelewer. Anneke het nooit oorweeg om die deli te sluit nie en was in ekstase toe hulle permitte gekry het om as huiswinkel te kon voortgaan en af te lewer. (Hulle val onder ’n spazawinkel!)

“Ons is hier in die gemeenskap, vir die gemeenskap. Ons ondersteun plaaslike verskaffers. Heel in die begin kon party nie voortgaan nie, omdat hulle bv. nie toestemming kon kry om hul produkte by ons af te laai nie. Ons het dit toe by hulle gaan haal sodat hul besigheid kon voortgaan ... en ons rakke bly vol.”

Raad vir klein ondernemings?

As jy nog nie aanlyn is nie, maak ’n plan. Probeer elke dag iets op sosiale media plaas sodat jou klante nie van jou vergeet nie. As jou besigheid eers op vlak 2 of 1 operasioneel kan raak, moenie wag tot dan nie – verander nou al en soek nuwe geleenthede.

Facebook: 42 on Sonneblom Deli and Function Venue

Brigitta Bouwer, joga-instrukteur, gee nou klas aa
Brigitta Bouwer, joga-instrukteur, gee nou klas aanlyn. FOTO’S SHAUN PEARSE @EPIXSHOOTS
Brigitta Bouwer, joga-instrukteur, gee nou klas aa
Brigitta Bouwer, joga-instrukteur, gee nou klas aanlyn. FOTO’S SHAUN PEARSE @EPIXSHOOTS

Moenie dat jou vrese jou terughou nie
joga-instrukteur Brigitta Bouwer

Baie uitdagings het Brigitta Bouwer, direkteur van Yoga Motive in Tuine, Kaapstad, in die gesig gestaar toe grendeltyd afgekondig is: Sy moes ’n tuisateljee inrig, haar webwerf herontwerp en ’n digitale platform kry wat haar joga-kliënte maklik kan gebruik. En sy moes sorg dat hulle steeds dieselfde ervaring aanlyn het as wanneer sy persoonlik by hulle is ...

By tye was dit moeilik om nie net hande in die lug te gooi nie en te roep: “Ek gee op!” Maar die werklikheid is dat sy nie ’n keuse gehad het nie – “ek moes dit net laat werk”. Gelukkig het Brigitta die beste gereedskap gehad om haar gefokus te hou: joga en aandagtigheid. (Sy is ook ’n meditasie- en mindfulness-afrigter.)

Die oorgang na aanlyn klasse was grotendeels ’n reuse-sukses. Haar kliënte is gelukkig en het aangepas by dié surrealistiese nuwe realiteit. “Natuurlik mis ons dit om in lewende lywe te connect, maar dit werk.” Boonop het die Yoga Motive-familie danksy word of mouth en sosiale media gegroei, met talle jogaliefhebbers van reg oor die land en buiteland wat aangesluit het. Brigitta bied ook gratis aanlyn klasse. Joga bly ’n persoonlike ervaring en só kan potensiële kliënte eers haar klasse toets voordat hulle aansluit. “En mense beleef erge finansiële krisisse – my dienste bly gratis vir mense wat hul werk verloor het weens Covid-19.”

Lesse geleer

Moenie dat jou vrese of wat jy as jou beperkinge sien, jou terughou nie. Dit was skrikwekkend om my hele sakemodel te verander – ek het geen benul gehad van wat ek doen nie! Maar ek kon deur die vrees breek. Moenie huiwer om hulp te vra nie van vriende, familie of kollegas. Wees gaaf met jouself – jy doen die beste wat jy kan in ’n besonder moeilike tyd. Die wêreld het verander, pas aan. Dink na oor wat jou uniek maak – hoe kan jy dit omskep in iets wat vir jou kliënte in hierdie tyd waarde het?

Vir meer: yogamotive.co.za, info@yogamotive.co.za

Victor Harley
Victor Harley
@VICTORHARLEYART OP INSTAGRAM
@VICTORHARLEYART OP INSTAGRAM
@VICTORHARLEYART OP INSTAGRAM
@VICTORHARLEYART OP INSTAGRAM
@VICTORHARLEYART OP INSTAGRAM
@VICTORHARLEYART OP INSTAGRAM
@VICTORHARLEYART OP INSTAGRAM
@VICTORHARLEYART OP INSTAGRAM
@VICTORHARLEYART OP INSTAGRAM
@VICTORHARLEYART OP INSTAGRAM
@VICTORHARLEYART OP INSTAGRAM
@VICTORHARLEYART OP INSTAGRAM

Maak maar foute, maar dóén net iets
kunstenaar Victor Harley

’n Windverwaaide boom. Lig wat deur ’n klompie bloekoms val. ’n Laeveldse landskap ...

As jy een van kunstenaar Victor Harley van Bettysbaai se mini-kunswerke wil koop, moet jy vinnig spring. Dit word opgeraap sodra dit op sy Instagram- of Facebookblad land. Victor het dié werk in grendeltyd begin doen omdat sy gewone inkomstebronne soos galery-uitstallings daarmee heen was. Dié landskappies is baie anders as sy gewone werk, wat “meestal groter en redelik somber” is. “Ek was eers huiwerig om die eerste ene te post. Ek is selde tevrede met my werk, en soos meeste mense, bang vir misluk. Toe dit binne minute verkoop, het ek dadelik nog begin verf!”

Al is dit klein (gewoonlik enigiets van 10 x 10 cm tot 20 x 20 cm), pak hy dit met dieselfde oorgawe aan. Soms neem dit ’n uur, soms vyf, maar elke aand om seweuur plaas hy een. Tussendeur werk hy aan sy toekomstige uitstallings – “die kleintjies is ’n golf wat my net so ver kan neem.”

Die klein kunswerke is baie bekostig-baar – sowat ’n derde van sy gewone verkoopprys vir dié grootte. Al is dit baie gewild, hou hy die pryse laag. “Ek verf lekker, dit pas mense se sakke en soms is dit nodig om ook te gee,” sê hy. Alles sal ná grendeltyd afgelewer word.

Victor is ook ’n omgewingskonsultant en het oorgenoeg idees vir sy nuwe werk – duisende foto’s van berge, bome, landskappe. As hy sy oë toemaak, sien hy steeds die plekke waar hy in die veld gestap het toe hy in sy twintigs ’n veldgids was.

Grootste sakeles geleer in dié tyd?

Dis belangrik om nie aan die einde van alles die prys te kry vir die persoon wat niks verkeerd gedoen het nie, net omdat jy niks gedoen het nie. Maak maar foute, soos die Engelse sê: “Be prepared to get egg on your face.” En dan swem jy uit vir die volgende golf.

Vir meer: @victorharleyart, victorharleyart.com

*Virus-Proof Your Small Business
*Virus-Proof Your Small Business: 50 Ways to Survive the Covid-19 Crisis deur Douglas Kruger kos R90. Dis ook as e-boek beskikbaar op Google Play en Snapplify