Denise Fourie
Denise Fourie

Denise Fourie, finansiële adviseur van PSG Wealth Silver Lakes, George Sentraal en Mosselbaai Diaz Wealth Management & Stockbroking

Ek ontmoet baie van my kliënte die dag as hulle voor die deur van aftrede staan (of dalk ’n jaar of twee voor aftrede) en dan alles wat hulle gespaar het, op die tafel plaas en vra, “hoeveel kan ek verwag om van my geld te trek?” of “sal dit wat ek het aan my behoeftes voldoen?”

Dan voel dit vir my mens doen die oefening agteruit.

Moet jy nie eerder as jy in jou 20’s is nie vra “wat moet ek nou (en deurlopend in my leeftyd) doen om by my eindbestemming te kom?” Veral vroue is geneig om beplanning af of uit te stel, of om dit aan iemand anders oor te laat. Moenie deel van die statistieke word nie – belê eerder daarin om self geldslim te raak. 

Hier is my topwenke: 

Sorg dat jy ’n noodfonds het

Bou so gou as moontlik vir jou ’n noodfonds op. Hier is jou doel om 3 tot 6 maande van jou maandelikse inkomste weggebêre te hê vir die dag wat jy tussen werke is of iets soos Covid-19 gebeur en jou werkgewer jou nie kan betaal nie. Dan moet jy jouself kan onderhou vir daardie tydperk. As jy dus R15 000 per maand verdien, moet jy minstens R45 000 (3 maande se inkomste) gespaar hê vir tye van nood.

Dit sal beteken dat jy vir die eerste jaar min of meer 25% (R15 000 x 25% = R3 750) van jou inkomste moet spaar om by daardie teiken uit te kom. Soos jy van die geld gebruik of soos jou inkomste vermeerder, moet jy jou noodfonds herevalueer. Die ideaal is dat hierdie geld vinnig tot jou beskikking is en nie vas belê is nie, want as die nood druk, moet jy toegang daartoe kan hê.

Van uitstel kom afstel: Moenie te laat begin nie!

Die goue reël is dat jy moet begin spaar vir jou aftrede sodra jy jou eerste salaris ontvang – dit verskil van die noodfonds in die opsig dat jy nie hierdie geld moet gebruik vir enige ander rede nie.

Kom ons kyk na die voorbeeld in die tabel:

Bron: PSG Wealth

As jy dus R50 000 per maand by jou aftrede wil verdien, sal jy R12,5 miljoen moet hê teen 65 jaar. As jy tans 25 jaar oud is, beteken dit jy moet R1 977 per maand spaar om hierdie doelwit te bereik. Die maandelikse spaarbedrag moet ook jaarliks met inflasie toeneem.

Die aanname wat hier gemaak is, is dat die opbrengs oor die spaartermyn (25 tot 65 jaar) 10% is. Jy het met R0 afgeskop en die maandelikse bedrag word aan die einde van die maand gespaar. Die tydperk ná aftrede is 25 jaar, met ander woorde, tot 90 jaar.

Jy kan hieruit sien dat hoe later jy in jou lewe begin spaar vir aftrede, hoe meer moet jy spaar om jou doelwit te bereik.

Moenie jouself arm spaar omdat jy te konserwatief belê nie 

Wanneer ons met beleggings werk, is daar basies vier bateklasse waaraan jy blootgestel kan wees, naamlik kontant, effekte, eiendom en aandele. Kontant en effekte is meer konserwatiewe bates en voorsien in jou inkomstebehoeftes op kort termyn. Eiendom en aandele is meer aggressiewe bates en voorsien groei op langer termyn. Oorweeg ook buitelandse blootstelling om te verseker jou belegging is goed gediversifiseer. 

Dit gaan alles oor hoeveel tyd jy het. Hoe jonger jy is, hoe meer tyd het jy om aan groeibates blootgetel te wees, dus eiendom en aandele. 

Aandele is wisselvallig op kort termyn, maar groei op lang termyn bo inflasie. Opbrengste uit aandele kom nie reguitlynig nie: Sommige jare is die groei min tot middelmatig, in ander jare uitsonderlik. Die beter groeijare sal uiteindelik vergoed vir die swakker jare. Jy sal die langtermyn-effek hiervan op jou geld sien.

Moet dus nie die fout maak om nie aan groeibates blootgestel te wees nie, maar net aan kontant wat ná ’n tydperk nie meer dieselfde koopkrag gaan hê nie. Maak vroeg in jou leeftyd die regte besluite oor jou bateallokasie.

Raak skuldslim

Die vraag moet altyd wees watter skuld om eerste af te betaal. Jy moet weet watter rentekoers word op jou skuld gehef – die skuld met die hoogste koerse moet jy eerste afbetaal, want dit is die duurste. Dit sal jou ook help om ’n goeie kredietrekord op te bou en te verseker dat jy beter uitleenkoerse kry soos jy ouer word en groter bates, soos motorvoertuie of eiendom, bekom.

Laastens, kry goeie advies

Behoorlike finansiële beplanning verg ’n holistiese begrip van jou finansiële situasie. ’n Gekwalifiseerde finansiële adviseur kan jou help om jou finansiële behoeftes te verstaan, die elemente te help identifiseer wat topprioriteit moet wees en deel uitmaak van jou langtermynstrategie.

Soek jy raad met geldsake? Stuur vir ons ’n boodskap op Facebook of kontak PSG vir professionele en persoonlike advies.

Volg vir PSG Wealth op Facebook en Twitter

PSG