Foto’s Greg Cox

WIE WOON HIER?

Anneke en Hannes van Rooyen en hulle Duitse herdershond, Kate

WAAR Montagu in die Klein-Karoo

GROOTTE 320 m² op ’n erf van 1 250 m²

Anneke se ouma Kate se verlengbare kombuistafel is nou hul eetkamertafel. Die Globe-houtstoele het Hannes se ouers, Flip en Jacomi van Rooyen, in hul jongdae by ’n skoolveiling gekoop. In die voorgrond hang ’n geliefde genommerde werk deur Johann Louw.

Agter die tradisionele argitektuur van die Van Rooyens se huis wag ’n dramatiese, moderne oopplan-leefruimte.

“Die opwasvertrek is ’n nuttige wegsteekplek,” sê Anneke, “en dis vir my lekker dat dit nie die tradisionele donker en vervelige ruimte is nie.”

In die kombuis het die Van Rooyens ’n ingeboude braaiplek vir ’n losstaande stoof verruil. Waar hulle gasbranders uit die eiland verwyder het, is ’n marmerblad versink – iets wat Anneke goed benut wanneer sy met fyngebak werk. FS Star-teëls by stoof van Limegreen Sourcing Solutions

Ons leef die hele huis vol en soms gaan sit ek sommer netin ’n vertrekwaar dit vir my mooi is. En die dinge wat vir my mooi is, laat my veilig en gelukkig voel. – Anneke

Nes ’n mens begin uitkyk vir Anneke en Hannes van Rooyen se huis in ’n boomryke straat op Montagu, spring die syfer 5 groot, grafies en modern teen die wit grensmuur uit. Die sjarmante voordeur met sy loodglasdetail sien jy eers later raak, want dié staan wyd oop sodat jy gang-af tot doer in die agtertuin kyk. En dan draf Kate, die Van Rooyens se Duitse herdershond, stertswaaiend nader met Anneke en die hemelse geur van ’n varsgebakte frangipani-en-amandelkoek agterna.

Daardie 5 langs die tuinhekkie verklap dat hier iets onvoorspelbaars wag. In die voorste deel is die huis pure Klein-Karoo-argitektuur uit 1936, met glimmende houtvloere en ou staalraamvensters. Maar agtertoe wag ’n moderne, ruim oopplankombuis-en-leefvertrek wat die vorige eienaars aangebou het. Hier stroom die lig by swart aluminiumraamvensters in.

“Vir my is hier nie ’n verdeling van oud en nuut nie, maar eerder ’n samevloei,” verduidelik Anneke oor die huis waar hulle sedert Oktober 2018 woon. “Dis glo slegte feng shui wanneer jy van jou voordeur af tot in die tuin kan sien, maar ek dink ons kry dit reg om nie al die positiewe energie wat voor inkom aan die agterkant te laat ontsnap nie,” lag sy. “Jy stap oor oorspronklike houtvloere, al langs dik mure, en dan beland jy in die oop kombuis en sien bome wat moontlik al van 1936 af daar staan ... Dít laat dit vir my werk.

“En wanneer die voetstappe op die plankvloere stil raak sodra jou sole die sementvloer in die kombuis tref, voel dit nog soos dieselfde huis. Ek dink ons mengelmoes meubels wat al 25 jaar saam met ons trek, skep ’n gevoel van samehorigheid juis omdat alles nie bymekaarpas nie.”

Die hoofslaapkamer kry die mooiste oggendlig. Anneke het die kwilt jare gelede in Johannesburg gekoop omdat die gewig haar herinner het aan kuiers by haar ouma Kate. “Sy het ons kleintyd onder soveel lae beddegoed lê gemaak dat jy nie kon beweeg nie.” Die groot linnekas het sy deur ’n skrynwerker op Parys in die Vrystaat van ’n skets af laat maak. Die grys muur agter die bed is met ’n mengsel van oorskietverf geverf.

By die satynhout-skryftafeltjie staan ’n stoel uit Anneke se pa, Ambro Hayward, se kantoor. Die Vermeer-afdruk kom van ’n Johannesburgse oudhedewinkel en die spieël van ’n garage-verkoping op Vleesbaai

Hoewel die huis uit 1936 dateer, het elke slaapkamer sy eie badkamer danksy opknapwerk deur die vorige eienaars. Handdoek van Barrydale Hand Weaver

Elke ruimte ’n prentjie

“Ek is nie seker dat daar ’n naam vir my dekorstyl is nie,” sê Anneke. “In my drome leef ek in ’n huis met groot, leë ruimtes en net enkele meubelstukke, maar in werklikheid kom ons meubels nou al jare lank saam met ons.

“Ons dekor is nie regtig deurdink nie. Nadat ons die eerste twee en ’n half jaar op Montagu ’n blyplek gehuur het, het ons besittings uit ’n pakhuis gekom en moes ons kyk wat pas waar. Ek hou van prentjies skep in die huis en die ruimte hier laat my toe. Ek dink dit help dat ons genoeg ruimte het om met groeperings te werk en só fokuspunte en gemak kan skep,” sê-vra sy.

“My pa, Ambro Hayward, is ’n kranige skrynwerker en het heelwat van ons meubels gemaak. Hier is ’n paar erfstukke, verskeie tweedehandse kopies en enkele nuwe goed. Maar amper alles het sentimentele waarde – van ouma Kate (van den Heever) se kombuistafel tot stoele uit my pa se skooldae, Hannes se studeertafel, boekkaste van tweedehandswinkels in Johannesburg, die ou kombuiskas wat hier was toe ons ingetrek het, en die twee 1950’s-stoele wat ek jare gelede op Robertson gekoop het.

“Ek is baie lief vir mooi beddegoed en gebruik al die linne wat ek het. Tekstuur en natuurlike stowwe was nog altyd vir my belangrik. Ek sal byvoorbeeld ’n boek koop net omdat die voorblad nie eendimensioneel is nie.”

In die voorportaal is die geraamde oorspronklike huisplan uit 1936 en die munisipale goedkeuringsertifikaat vir die bouplanne te sien.

Anneke en Kate in die welige tuin wat met leiwater natgemaak word. Agter hulle staan ’n wildepruimboom met sy roeskleurige blare.

Die stoep is aan die noordekant, gerieflik langs die eetkamer. Danksy ’n verstelbare louvre-dak wat die Van Rooyens laat installeer het, kan hulle heeljaar buite kuier. As dit reën, sluit die hortjies dig.

Die Globe Wernicke-boekrak is ’n gunsteling en staan in die sitkamer waar Anneke, ’n boekwurm, dit sien sodra sy instap. “Ek vertrou nie die inwoners van ’n huis sonder boeke nie,” skerts sy. Harsvoëltjie deur Cornelia Stoop

Nuwe liefde

Anneke en Hannes het in 2016 van Johannesburg na Montagu verhuis. Vir Hannes is dit ’n tuiskoms op sy grootworddorp, waar hy as aankoopbestuurder van Montagu Droë Vrugte en Neute werk. Anneke, ’n Kapenaar wat lief geword het vir Johannesburg en bra teësinnig moes trek, het gou geluk gevind hier en betrokke geraak by reëlings vir die jaarlikse Montagu-boekefees. Tussen tuinwerk en steenkooltekenkuns knyp sy tyd af vir haar nuutgevonde tydverdryf: eko-drukwerk op lap.

Die Van Rooyens het aanvanklik, terwyl hulle in ’n huurhuis gewoon het, ’n stuk plaasgrond gekoop. Die bouplanne was reeds geteken toe hulle in 2018 verlief raak op die sjarmante grys huis wat met sy fondamente vierkant in die hede en die verlede staan. “Die voordeursleutel was soek toe ons na die huis kom kyk, en ons is by die agterdeur in. Uit die kombuis kon ons sien hoe die lig deur die loodglas val; en dit was selfs mooier as om dit van voor te sien,” onthou Anneke.

“Al wat regtig gepla het, was ’n ingeboude braaiplek in die kombuis. Dié het ons met ’n gasstoof en suigwaaier vervang. Die tuin was ’n boskasie – maar vir my ’n fantastiese uitdaging,” vertel sy. Hulle het ook sonkragpanele op die dak laat installeer, wat slim geplaas is sodat dit net van doer agter in die erf sigbaar is.

“Dis elke dag lekker om by die huis te kom. Hier is altyd iets wat ons wíl doen, hetsy tuinwerk of stoepsit en die wêreld se probleme oplos. Miskien is dit omdat Montagu ’n toeristedorp is dat dit hier voel asof ons self met vakansie is. Selfs op ’n klein dorpie moet jy ’n plek hê waar jy kan afskakel, en hier kan ons dit doen.”

“Ek het die swaan-pot oral in die huis rondgedra tot hy sy plek voor die venster gekry het.”

Anneke se pa, Ambro Hayward, het die dagbed en koffietafel gemaak. Dovre-kaggels van MontSpa Meubels

Die twee 1950-stoele het Anneke in 1997 vir R80 elk by Van Tonder Antiques op Robertson gekoop. Staanlamp van Mr Price Home

Die ou hoekleerbank is ’n gunstelingplek vir uitstrek, fliek en leeglê voor die smeulstofie. Koffietafel van Pierre Cronje

Die ou snuisterykas dien as pakplek vir linne in ’n oop ruimte net voor die oorgang van die oorspronklike huis na die moderne leefvertrek. Daarbo hang twee kunswerke wat Anneke identies laat raam het omdat sy van die kombinasie gehou het.

Dié werktafeltjie – op sy dag ’n spieëltafel – staan oorkant die snuisterykas en is waar Anneke soms haar admintake afhandel. Dis oor die jare al verskeie kere afgeskuur, geverf en verander.

Die leefvertrek maak oop na die agtertuin. “Hannes en ons tuinman, John Chipeta, moet al die lof kry vir twee jaar se geswoeg om die oerwoud te tem,” sê Anneke. Met die leiding en hulp van ’n plaaslike landskap-ontwerpervriend, Jan Hagen van Zantedeschia Concepts, is die erf verdeel in ’n Karooblok en ’n grasblok waar soort by soort geplant is.

Spekboomtakkies en klimaalwyn (Aloiampelos ciliaris)

Wildeleeubekkie (Nemesia fruticans)

Witsewejaartjie (Syncarpha argyropsis)

Osteospermum

Kruie wat die son (hier te sien) en skadu verkies is in aparte bokse geplant.

Gewone salie (Salvia officinalis)

VERSKAFFERS & KONTAKTE

Barrydale Hand Weavers 

Cornelia Stoop 

Limegreen Sourcing Solutions 021 447 2254

MontSpa Meubels 023 614 2220

Mr Price Home 0800 212 535

Pierre Cronje 021 761 4534

Van Tonder Antiques  

Zantedeschia Concepts 082 416 2835, jan@zantedeschia.co.za