Matamba Bush Campsite, Vaalwater

Sowat tien jaar gelede het Sue en Alan Jarman (links) die Goudstad se liggies vir die getjir van Vaalwater se sonbesies verruil.

Die Jarmans is tuis op plekke waar

slegs ’n 4x4 kan uitkom, soos die Botswana-kant van die Kgalagadi-oorgrenspark, of die Khaudum in Namibië.

En as dié twee gesoute Afrika-reisigers ’n boskamp gebou het, kan jy maar weet: Dit gaan besonders wees. Hulle weet watter geriewe ’n moeë reisiger waardeer sonder om aan die wilderniservaring afbreuk te doen. En dis waarom ouens op pad na Botswana, of mense wat vir die naweek regtig wil wégkom, Matamba kies.

Die kampterrein is nie omhein nie en swartwitpense, sebras en rooibokke drentel gereeld verby. Kampeerders het twee opsies: die eksklusiewe Mara-kamp óf die Tau-kamp met vier private staanplekke. En by al dié kampe is jy afgesonder, het vyfster-ablusieblokke en ’n skoonmaakdiens elke dag.

Wildritte word nie toegelaat nie, juis omdat ’n mens by Matamba eerder die veld te voet wil verken. Jy kry ’n kaart van die 4 km² se stap- en fietsrypaadjies, asook die ligging van elke watergat.

Wat kan ek verwag? Die Tau-kamp se Francolin-, Hornbill-, Drongo- en Oriole-staanplekke is sowat 150 m uitmekaar geleë. Hier is ’n plonspoel en verskeie badkamers (met gasgeisers) waarvan sommige ’n grasdak het en jy in ander onder die sterre stort. Elke staning het ’n vuurmaakplek, braairooster, waterkraan en kragpunt. Hier is ’n gemeenskaplike kampkombuis vir aande wanneer die weer onplesierig raak en jy liewer onderdak wil kosmaak. Die Mara-kamp is vir ’n enkele groep wat saam kamp. Hier’s twee mooi buitelugbadkamers met gasgeisers. Geen krag nie.

Koste? Tau-kamp: R350 p.p. (R175 per kind jonger as 12). Mau-kamp R380 p.p. (R190 per kind), slaapplek vir 10 gesinne. Minimum van 2 nagte geld vir albei kampe. Braaihout: R50 per sak.

Waar? 26 km van Vaalwater op die R33 rigting Lephalale; sowat 270 km noord van Johannesburg.

Kontak: 083 653 1287; 081 021 2522; matambabushcamp.com

WAT SÊ DIE MENSE?

Smita Waghmarae, argitek:

“Ek het nog nooit ’n boskamp teëgekom wat só goed ontwerp is nie, om nie te praat van die privaatkamp se ligging tussen die bome, die opelugstorte en die eienaars se geesdrif nie!”

Het jy geweet?

Die Waterberg is die enigste plek in Suid-Afrika waar wildehonde nog vryelik rondtrek. Die trop hou gewoonlik in die berge naby die gehuggie Melkrivier, maar hulle gebied strek wyd – deur Marakele, Welgevonden en selfs die Matamba Bush Camp.

Gewoonlik skop die honde nes en kry kleintjies in die wintermaande. Jy kan dié honde saam met die Endangered Wildlife Trust besoek.

Gaan na ewt.org.za en klik op EWT Destinations.

Zvakanaka Campsite, Makhado

Die eienaars was eens entoesiastiese overlanders; dus weet hulle hoe om dinge vir veldkampeerders in te rig. By Gail en Al Maytham se Zvakanaka is niks onmoontlik nie. Het jy die vuuraanstekers vergeet? Ag, gebruik sommer van daardie kremetartpeule! Kan jy nie sonder Instagram nie? Kom slaan dan jou skootrekenaar in die Bullet’s Bar oop – hier’s Wi-Fi.

Bullet’s werk op ’n eerlikheidsbeginsel. Kaarte van die omgewing met selfryroetes is teen die mure geplak. Hier’s ’n rak met ruilboeke sowel as ou uitgawes van National Geographic wat jy kan deurblaai terwyl die ketel kook, of jy besluit watter biertjie om volgende te proe.

Die vyf staanplekke is versprei deur die veld en elkeen het ’n eie ablusieblok. William’s, Sam’s, Chimangy Moonrise, en Shady John is almal genoem na personeel op die plaas wat gehelp het om die kampplekke te bou. Hier’s ook ’n staanplek genaamd Swiss, met ’n wyer oopte tussen die hoë bome – geskik vir ’n 4x4-ryhuis met ’n groot draaisirkel.

Ek daag op ’n stil weeksaand by Zvakanaka op en kan kies waar ek wil kamp opslaan: Van die beskutte Chamanga Moonrise se netjiese onderdaksementblad af sou ’n mens bosbokkies in die omliggende ruigtes kon dophou terwyl die bloukuifloeries se gekok-kok-kok vir die klankbaan sorg; By Shady John is daar geen sementblad nie, maar wel baie skadu. Op die ou einde kies ek Sam’s – met ’n onbelemmerde uitsig van die berg, heelwat plek onder akasias en die naaste aan die swembad.

In Shona beteken Zvakanaka “alles is oraait”, oftewel “lekker”. En dit is presies hoe ek ’n aandjie hier sou beskryf – ongeag waar jy kamp opslaan.

Wat kan ek verwag? Die meeste staanplekke het ’n vuurmaakplek, krag, ’n ketel, vierplaatgasstoof en ’n opwasbak (slegs koue water) op ’n sementblad onder ’n afdak. Die afdak is groot genoeg dat jy ook ’n viermantent kan opslaan. Stap gerus die berg uit vir ’n onvergeetlike uitsig.

Koste? R175 p.p. ( R85 per kind jonger as 12), maksimum 10 mense per staanplek.

Waar? Sowat 11 km noord van Makhado (Louis Trichardt); Met die N1 langs 440 km noord van Johannesburg.

Kontak: 084 400 4595; zka.co.za

WAT SÊ DIE MENSE?

Deon Pienaar, stigter van Love Limpopo:

“Limpopo is ’n buitelugliefhebber se droom. Een van my gunstelingplekke is die Crimea-bewaringsgebied (079 582 1023) se 4x4-boskamp in die voue van die Westelike Soutpansberg. Die eienaars wil graag die gebied se biodiversiteit bewaar en beoog om veeldagroetes te ontwikkel wat stappers oor die hele bergreeks heen sal lei.”

Coral Tree, Magoebaskloof

Die grondpad is glad nie die klippers en modder wat ek verwag het nie. Maar siende dat ek nie só hard op die pad moet konsentreer nie, kan ek die omgewing behoorlik inneem: Terwyl ek deur ruigtes die bult na die Coral Tree-kampplek uitkruie, ry ek verby geil avokadoboorde en helder strome.

By die kampplek gee die woud skielik mee voor ’n oop plato. Doer onder staan plantasies en kolle inheemse woud, en jy sien hoe ’n mistigheid uit Magoebaskloof oprank. Dis kamp in ’n ander liga dié, dink ek. Te oordeel na die inskrywings in die gasteboek was vorige besoekers net so beïndruk.

Die spoggerige badkamer (met ’n stort én bad) se een kantmuur ontbreek sodat ’n mens ’n uitsig oor die welige tuin het. In die kombuis hang seile aan die kante wat jy kan afrol wanneer die lentereën begin neerstort (toevallig 140 mm in een week, vertel die eienaars Elspeth en Ralph Humphreys my.)

Maar die oggende is skoon en oop. Ek sit op die dek langs die plons-poel en drink koffie met ’n waaksame oog oor my boks nartjies – die samangoape het dié vonds ook in die oog... Soggens is die bye ook doenig in die kruietuin (help jouself aan vars takkies!) – Coral Tree is immers op die Tupelo-heuningplaas.

Wat kan ek verwag? Die eksklusiewe kampplek se grasperk is groot genoeg vir ses mense. Die onderdakkombuis het sonkrag en ’n battery om slimfone en kameras se batterye te herlaai plus ’n groot etenstafel, ’n binnebraai, opwasbak (met warm water). Honde is welkom – reël dit net vooraf.

Koste? R265 p.p. vir die eerste twee mense; R165 per ekstra persoon. Waar? Net noord van Haenertsburg, sowat 380 km van Johannesburg af met die N1 en R71. Die Magoebaskloof-padstal is net om die draai – gaan smul gerus aan die pizzas!

Kontak: 082 335 6803 ; theherbcottage.co.za

Zwakala River Retreat, Magoebaskloof

Kort jy ’n paar salige dae weg van die mensdom af? By Zwakala is afsondering gewaarborg. ’n Lekker swemplek in ’n stroom. Jip, dit ook. Wat van ’n bederfie? Hoe klink boetiekbier slegs ’n hanetree ver? Ja-nee, vir ’n gawe tyd hoef jy slegs jou tent, ’n paar lilo’s en goeie vriende saam te bring!

Jou ryding bepaal waar jy kamp opslaan: Die Zwakala-kampterrein is vir gewone motors (die eienaar Denise Tooley beveel tog iets met ’n hoë grondvryhoogte aan – in geval die spore modderig is). Die nuwer Kholos-kampterrein is net vir die 4x4-brigade. Maar al twee kampe is eksklusief en het ewe mooi uitsigte van die Broederstroomrivier.

Hou jou lyf jonk en swaai aan ’n tou uit oor die water vir ’n bommie of vlieghengel vir forel tussen die poele en stroomversnellings. Hier draai alles om die rivier – selfs die (warm) buitestort het ’n uitsig oor die water.

Wat kan ek verwag? ’n Vuurmaakplek met ’n geboude sementsitplek vir laatnagkuiers. Hier’s nie krag nie.

Koste? Vanaf R550 p.n. vir 3 mense, R150 per ekstra persoon. Kholos het plek vir 10 mense en Zwakala vir 16. ’n Vlieghengelpermit kos R200 per stok per dag.

Waar? Sowat 10 km buite Haenertsberg, op die Cheerioweg-grondpad; 370 km buite Johannesburg.

Kontak: 083 980 8433; 060 331 2681; zwakalaretreat.co.za

Wat nog?

Lus vir ’n goue koue? Die Zwakala-brouery se restaurant is Saterdae en Sondae oop van 11 vm. tot 5 nm. Bespreek vooraf indien julle ’n groot groep is.

Thabaphaswa Mountain Sanctuary, Mokopane

Dié bergoord is reeds bekend onder stappers en rotsklimmers, maar kampeerders wat smag na ’n naweek in die bos, kan gerus nader staan.

Hoewel hier met beeste geboer word, is dinge steeds wild op Thaba-phaswa en sal jy ook koedoes, klipspringers en bendes vlakvarke sien. “Ons hou dinge eenvoudig,” sê Deon. “Geen krag of selfoonontvangs nie; dus kan besoekers werklik kom afskakel. Die doel is om die veld te beleef en om jou daarin te begewe.”

Die stuk of 30 kampplekke is in trosse in verskillende dele van die plaas uitgelê – tussen rotsknoetse, langs nabome, of in die oop veld. Met al dié opsies ontwikkel gereelde besoekers mettertyd ’n voorkeur vir spesifieke staanplekke. “Ja-nee,” erken Deon. “Hulle steek omtrent kleim af!”

Elke groepie staanplekke het gemeenskaplike ablusie met spoeltoilette en donkiestorte (hout word voorsien). Elke staning het ’n eie vuurmaakplek, waterkraan en opwasplek. O, en dis ook troeteldiervriendelik.

“Ons het nou die dag die eerste keer ’n versoek omtrent katte gehad,” vertel Deon laggend. Duidelik is almal hier welkom!

Wat kan ek verwag? Thabaphaswa het ’n magdom dagstaproetes – loer gerus op die webruimte of in Weg se 2020-Stapgids!

Koste? R195 p.p.

Waar? Net noord van Mokopane; sowat 270 km van Johannesburg af

Kontak: 015 491 4882; 082 389 6631; thabaphaswa.co.za