Jou vriend Frik meen jy kan jou Sprite Splash met jou ou kode 10-swaarvoertuigrybewys sleep. Die ou by die bestuurskool sê as jy ’n hedendaagse C1-rybewys het, is jou kop deur. In die Spar loop jy vir Harry van die verkeerskantoor raak, en net om doodseker te maak vra jy vir hom ook, want as geregsdienaar behoort hy mos te weet. Harry sê dit is in die haak om jou Splash met jou C1-rybewys te haak, want hy het gehoor iewers in die toekoms gaan jy wel daarmee kan sleep. Dit is nie heeltemal wat jy wil hoor nie, en nou twyfel jy weer. Maar jy kies om vir Frik, die bestuurskooleienaar en vir Harry te luister, want jy kan mos groot goed bestuur en wil nie van voor af ’n leerlingrybewys kry en die sleeptoets doen nie. 

Die slegte nuus is: Jy is verkeerd ingelig en gaan in die sop beland. Een of ander tyd gaan jy langs die pad jou rieme styfloop met ’n wetstoepasser in ’n verkeersuniform, want jy mag nié jou Splash met jou kode C1-rybewys sleep nie. Die sleepregulasies in die Padverkeerswet (Wet nr. 93 van 1996) stippel dit duidelik uit, al is daar mense wat vir jou ’n ander storie vertel. Dis ook nie net die boete waaroor jy jou moet bekommer nie. Jou versekering gaan nié uitbetaal as jy op pad ’n ongeluk maak en jy het nie die regte sleeprybewys nie. 

Waar lê die moeilikheid? 

Die padvervoerkonsultant Alta Swanepoel van Alta Swanepoel & Associates in Pretoria sê die voortdurende debatte, onsekerheid en verwarring is onnodig. Jy hoef maar net die sleepregulasies in die wet na te kom. Dit is nie te moeilik om te verstaan nie. Sy skryf die probleme en verwarring toe aan moedswilligheid en hardkoppigheid, en sê mense moet die ou rybewyskodes van jare gelede uit hulle kop kry en dit heeltemal vergeet. “Die wetgewing is eintlik heel duidelik. Mense is soms moedswillig. Hulle praat steeds van ’n kode 8 en kode 10, wat al 16 jaar nie meer bestaan nie. Dit dra by tot die verwarring.” Alta sê daar is ook mense wat nie die sleeptoets wil doen nie en dit liewer probeer wegpraat.

Die Wet is egter duidelik, en die feit bly staan: As jy nie ’n sleeprybewys het nie, moet jy vir lief neem daarmee dat jy weer die K53-ding moet doen. Jy gaan die leerlingrybewystoets weer skryf en daarna die sleeptoets vir jou sleeprybewys moet aflê.

Jou versekering gaan nié uitbetaal as jy op pad ’n ongeluk maak en jy het nie die regte sleeprybewys nie.


Die antwoord lê in die E

Op die agterkant van jou rybewyskaart is ’n basiese uiteensetting van die verskillende rybewyskodes. Die lank en die kort van woonwasleep lê in die onderste drie kodes wat ’n E vooraan het: EB (ligte voertuig), EC1 (swaar voertuig) en EC (ekstraswaar voertuig). Hierdie rybewyse is die enigstes waarmee jy ’n sleep- of woonwa met ’n bruto voertuigmassa (BVM) van meer as 750 kg mag sleep. Onder die boonste groep rybewyse agterop jou rybewyskaart kry jy die gewone motorrybewys (kode B) waarmee jy ook mag sleep, maar niks met ’n BVM van meer as 750 kg nie. Jy kan dus ’n Venter of klein tweemanwoonwa sleep mits daar op die wa se plaatjie staan dat hy ’n BVM van 750 kg of minder het.

Onder die boonste groep is ook twee swaarvoertuigrybewyse: daardie C1 (of ou kode 10) wat sommige mense verkeerdelik as ’n algemene sleeprybewys beskou, en die C-rybewys vir ekstraswaar voertuie. Met hierdie twee swaarvoertuigrybewyse mag jy, net soos met die kode B vir motorvoertuie, slegs ’n wa met ’n BVM van 750 kg of ligter sleep en niks swaarder nie.

Maar waarom nie?

Waarom mag jy dan nie jou Sprite met die B-, C1- of C-rybewys sleep nie, maar net met die EB, EC1 en EC? Die B, C1 of C is vir niegelede of vastebakvoertuie wat nie uit ’n perd en wa bestaan nie. Al doen jy nie ’n sleeptoets vir niegelede voertuie nie, word jy wel toegelaat om ’n wa met ’n BVM van 750 kg of minder te sleep. Die EB-, EC1- en EC-rybewys is spesifiek vir gelede voertuie en groter sleepkombinasies, en vereis ’n sleeptoets. As jy enige wa of woonwa met ’n BVM van meer as 750 kg wil sleep, dan moet jy die sleeptoets doen. As jy jou ou kode 8-rybewys voor Maart 1998 gekry het, het jy wel ’n sleeplisensie (EB), al het jy nooit ’n sleeptoets gedoen nie. 

Ryhuise en bakkies

Die owerheid gebruik drie gewigmaatstawwe vir rybewyse en voertuiglisensies: Die gewig van die leë voertuig (tarra); die bruto voertuigmassa (BVM); of die bruto kombinasiemassa (BKM). Met ryhuise het hulle skietgegee. Al word hy op die onderstel van ’n paneelwa of goedere- of vragvoertuig omgebou, word hy as ’n gewone voertuig beskou en is die voorskrif vir jou rybewys en voertuiglisensie sy leë gewig (tarra). Daarom het jy net ’n gewone motorrybewys (B) nodig om hom te bestuur.

As jy jou Jimny of enigiets anders met ’n BVM van meer as 750 kg met hom gaan sleep, is die B-rybewys nie meer goed genoeg nie en jy moet ’n sleeprybewys kry. Met bakkies word nie skietgegee nie. Al is jou bakkie jou enigste ry- en sleepding, word dit steeds as ’n vragvoertuig beskou en nie as ’n gewone motorvoertuig nie. Die gewigmaatstaf vir ’n bakkie is, net soos in die geval van ’n bus of vragmotor, die BVM. As jy bevoorbeeld ’n Ford F250 met sy BVM van meer as 3,5 ton aanskaf, het jy ’n C1-rybewys nodig om hom te bestuur en ’n EC1 om jou woonwa met hom te sleep. Maar dis nie al nie: Jy moet ook ’n professionele bestuurspermit hê omdat dié voertuig ’n BVM van meer as 3,5 ton het.